Văn mẫu lớp 10: Phân tích 16 câu đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ Dàn ý + 6 Mẫu Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ 16 câu đầu

Phân tích 16 câu đầu bài thơ Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ mang lại 6 bài văn mẫu siêu hay, ấn tượng nhất. Qua ấy giúp các bạn lớp 10 có thêm nhiều gợi ý ôn tập, trau dồi vốn tri thức để mau chóng biết cách viết bài văn phân tách đoạn thơ hay.Mời các bạn cùng Blog Tiền Điện Tử đón đọc tài liệu phân tích 16 câu đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ.

Văn mẫu lớp 10: Phân tích 16 câu đầu bài thơ Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ Dàn ý + 6 Mẫu Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ 16 câu đầu
phân tích 16 câu đầu bài tình cảnh lẻ loi

Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ 16 câu đầu đã giúp chúng ta thông suốt nỗi lẻ loi, sầu tủi của người chinh phụ lúc phải sống trong hoàn cảnh cô đơn. Nàng cảm giác về thời kì trong đợi chờ, cố tìm cách giải khuây nhưng không được. Tác giả đã rất tinh tế lúc diễn đạt tâm cảnh phong phú, tinh xảo, sâu kín trong tình cảm của người đàn bà, càng trình bày rõ tấm lòng nhân đạo dành cho người chinh phụ trong tình cảnh cô quạnh, cô đơn.

Sơ đồ tư duy phân tích 16 câu đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Sử dụng bản đồ tư duy là một cách hiệu quả để phác họa những ý tưởng độc đáo, những suy nghĩ sáng tạo trong điều kiện thời gian hạn hẹp. Đó cũng là một cách tuyệt vời để sắp xếp các ý tưởng và gắn kết chúng lại với nhau trong các mối quan hệ cụ thể.

Sơ đồ tư duy phân tích 16 câu đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
Sơ đồ tư duy phân tích 16 câu đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Dàn ý 16 câu đầu tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Lập dàn ý cũng là 1 bước vô cùng quan trọng trong việc viết một bài văn hay vì thế chúng tôi đã tổng họp đầy đủ thong tin và đưa ra cho các bạn 1 dàn ý đầy đủ thông tin và chính xác nhất cho bài văn này.

Dàn ý 16 câu đầu tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
Dàn ý 16 câu đầu tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Mở bài 

  •  Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích
  • Đặng Trần Côn (ko rõ 5 sinh 5 mất) quê ở làng Nhân Mục, Thanh Trì, nay thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội, sống vào thời Lê Trung Hưng.
  • Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn là tác phẩm viết bằng chữ Hán gây tiếng vang bự trong giới nho sĩ đương thời với nhiều bản dịch và phỏng dịch Nôm không giống nhau (Đoàn Thị Điểm, Nguyễn Khản, Phan Huy Ích, Bạch Liên Am Nguyễn). Bản hiện hành là bản dịch thành công nhất.
  • Đoạn trích Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ (từ câu 193 tới 216) mô tả những cung bậc và sắc thái không giống nhau của nỗi lẻ loi, buồn khổ ở người chinh phụ khao khát được sống trong tình yêu và hạnh phúc đôi lứa.
  •  Giới thiệu nói chung 16 câu thơ đầu đoạn trích Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ.

a. Hành động lặp đi lặp lại 1 cách nhàm chán, vô vị

  •  “Thầm reo từng bước”: Bước chân lặng thầm dạo trên hiên vắng.
  •  “Rủ thác đòi phen”: Vào trong phòng cuốn rèm, buông rèm
  •  Hành động lặp lại đi lặp lại 1 cách vô thức, trình bày sự lần thần, biến động của người chinh phụ
  •  Chữ “vắng, thưa”: Không chỉ gợi sự tĩnh mịch của ko gian nhưng còn cho thấy nỗi trống trải trong lòng người người chinh phụ
dàn ý 16 câu đầu tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
dàn ý 16 câu đầu tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

b. Thao thức trông ngóng tin chồng

  •  Ban ngày:
  • Người chinh phụ gửi niềm hi vọng vào tiếng chim thước – loài chim khách báo tin lành.
  • Nhưng thực tiễn “thước chẳng méc tin”: Tin tức chồng vẫn bặt vô âm tín.
  •  Ban đêm:
  • Người chinh phụ thao thức cùng ngọn đèn hi vọng đèn biết tin tức về chồng, san sớt nỗi lòng cùng nàng.
  • Thực tế: “Đèn chẳng biết” “lòng thiếp riêng bi thiết” Câu thơ có vẻ ngoài đặc thù khẳng định rồi lại phủ định, ngọn đèn có biết cũng như ko vì nó chỉ là vật vô tri chẳng thể san sớt nỗi lòng cùng người chinh phụ.
  • So sánh với bài ca dao “khăn nhớ thương người nào”, bài ca dao cũng có xuất hiện ảnh ảnh ngọn đèn. Nếu “đèn” trong bài ca dao là tri kỉ tri âm với người đàn bà thì ở đây ngọn “đèn” lắt lay lại cứa sâu thêm nỗi đau trong lòng người.
  •  Hình ảnh so sánh “hoa đèn” và “bóng người”.
  • “Hoa đèn” dầu bấc ngọn đèn, thực tiễn là than. Cũng giống như ngọn đèn cháy hết mình để rồi chỉ con hoa đèn tàn lụi, người đàn bà đau đáu hết dạ chờ chồng nhưng mà chung cuộc nhận lại sự lẻ loi, trống vắng.
  • Liên hệ với nỗi lẻ loi của Thúy Kiều sau lúc giã biệt Thúc Sinh trở về với chiếc bóng 5 canh:

c. Cảm nhận khác lạ của người chinh phụ về ngoại cảnh.

  •  “Gà gáy”, “sương”, “hòe”: Là những hình ảnh gắn với cuộc sống thôn dã bình dị, êm đềm
  •  Từ láy “eo óc, phơ phất”: Cực tả vẻ hoang sơ, ớn lạnh tới kinh rợn của cảnh vật.
  •  Dưới con mắt trống vắng lẻ loi cả người chinh phụ, những cảnh vật vốn gắn với cuộc sống thanh bình, êm đềm nay trở thành khác lạ, hoang sơ, ớn lạnh. Ấy là cách nói tả cảnh để ngụ tình.

d. Cảm nhận khác lạ của người chinh phụ về thời kì.

  •  “Khắc giờ đằng đẵng”, “mối sầu dằng dặc”: Thể hiện sự dàn trải của nỗi nhớ triền miên ko dứt.
  •  Biện pháp so sánh liên kết với các từ láy giàu trị giá gợi hình gợi cảm “dằng dặc, đằng đẵng” cho thấy sự cảm nhận khác lạ về thời kì, mỗi phút mỗi giờ ngắn ngủi trôi qua nhưng nặng nề như 1 5 dài, thời kì càng dài mối sầu càng nặng nề hơn.
  •  Câu thơ cực tả nỗi lẻ loi tột bực tột cùng trong lòng người chinh phụ
16 câu đầu chinh phụ ngâm
16 câu đầu chinh phụ ngâm

e. Hoạt động gắng gượng gập duy trì nếp sống hằng ngày.

  •  Điệp từ “gượng gập”: nhấn mạnh sự phấn đấu gò ép mình của người chinh phụ
  •  Tranh chấp giữa lí trí và tình cảm:
  • Đốt hương tìm sự thanh thản nhưng mà tình cảm lại mê mẩn theo những nghĩ suy viển vông, khắc khoải, những dự cảm chẳng lành
  • Soi gương nhưng mà chỉ thấy hiện lên ấy khuôn mặt âu sầu tầm tã nước mắt.
  • Gượng gập gảy đàn sắt đàn cầm để ôn lại kỉ niệm vợ chồng nhưng mà lại lo âu có điềm gở. Sự lo âu ko chỉ cho thấy nỗi lẻ loi nhưng còn cho thấy niềm khao khát hạnh phúc đôi lứa của người đàn bà.
  •  Tiểu kết:
  •  Nội dung: Khắc họa tâm cảnh lẻ loi, cô đơn, trống trải của người đàn bà, ẩn sau ấy thái độ thông cảm, san sẻ của tác giả đối với nỗi âu sầu của con người.
  •  Nghệ thuật:
  • Giọng thơ trầm buồn, khắc khoải, da diết, trầm lắng
  • Khắc họa nội tâm đối tượng tài tình, tinh tế phê chuẩn hành động đối tượng, nhân tố ngoại cảnh, độc thoại nội tâm
  • Các giải pháp tu từ: So sánh, điệp từ, từ láy.

Kết bài 

  •  Khái quát lại trị giá nội dung của đoạn thơ đối với đoạn trích: Khắc họa tâm cảnh lẻ loi, cô đơn, trống trải của người đàn bà, ẩn chứa thái độ thông cảm, san sẻ của tác giả đối với nỗi âu sầu của con người.

Tổng hợp những bài mẫu cảm nhận và phân tích 16 câu thơ đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Chinh phụ ngâm là tác phẩm lấy đề tài chia ly trong chiến tranh của nhà văn Đặng Trần Côn, kể về cuộc chia ly của một người chinh phụ có chồng đi chinh chiến trong chiến tranh.

Tổng hợp những bài mẫu cảm nhận và phân tích 16 câu thơ đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
Tổng hợp những bài mẫu cảm nhận và phân tích 16 câu thơ đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Phân tích 16 câu đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Chinh Phụ Ngâm là 1 trong những tác phẩm văn chương trung đại hoàn hảo nhất trong lịch sử văn chương Việt Nam nhưng ở ấy, lồng ghép những mạch xúc cảm, câu chuyện thấm đẫm nỗi bi thảm về thân phận người đàn bà giai đoạn khi bấy giờ, cùng lúc gián tiếp mô tả sống động bức tranh hiện thực xã hội đắng cay, bất công.

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.”

Không gian hiên vắng, ngay từ những vần thơ đầu đã gieo vào lòng người đọc những cảm nhận u buồn, liên kết với các động từ như “dạo, gieo từng bước”, cho thấy những bước chân nặng nề mang đầy tâm cảnh bâng khuâng, lo âu, phấp phỏng, canh cánh của người đàn bà dưới mái hiên nghèo, những ngày động cứ lặp lại bất nghĩa, càng trình bày sự hoang hoải và trống rỗng trong tâm não. Và rồi chừng như, đối tượng đang phân tâm để hội thoại độc thoại với chính mình, nhưng mà vừa có cảm giác như 1 lời trách móc:

“Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm dường đã có đèn biết chăng.
Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.”

Phân tích 16 câu đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
Phân tích 16 câu đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Diễn ra từ đây, người chinh phụ biểu lộ nỗi lòng lẻ loi và sự nhớ mong, thương nhớ khôn cùng tới người chinh phụ nơi chiến trường phương xa. Nàng ko chỉ mang nỗi nhớ thuần tuý, nhưng còn mang trong lòng sự khắc khoải khôn nguôi, trăn trở lúc ko thu được tin tức về người chinh phụ. Hình ảnh chim thước – loài vật báo tin tốt lành hiện ra chính là sự minh họa rõ nhất cho nỗi lòng đấy. Nghệ thuật đối lập “ngoài rèm” và “trong rèm” để cho thấy nỗi lẻ loi đấy bao trùm mọi ko gian, thậm chí lan thấm vào nhuốm vào màu ko gian 1 sắc buồn âm u. Càng nhớ, càng mong mỏi được thổ lộ, và ngọn đèn biến thành người tri âm trong vò võ lẻ loi để người chinh phụ hàn ôn. Ca dao xưa đã từng có bài ca dao khăn nhớ thương người nào, cũng mô tả tình cảnh của người đàn bà trong vò võ đêm trường, 1 mình bầu bạn với ngọn đèn khuya, chính ngọn đèn khuya leo heo, lạnh lẽo càng nhấn mạnh thêm hoàn cảnh trơ thổ địa cô đơn của người chinh phụ:

Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương.”

Người chinh phụ tự thương cho thân phận mình, bỗng nhận thấy trong đèn điện dầu kia phản chiếu lên bức tường với căn số, thân phận mình như nhập hòa làm 1, nỗi buồn mượn ngọn đèn để san sớt nhưng mà cũng không thể thỏa nỗi nhớ mong, niềm khao khát đồng điệu.

“Gà eo óc gáy sương 5 trống,
Hòe phơ phất rủ bóng 4 bên.
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.”

Không gian lúc càng về sáng, càng yên tĩnh, ấy cũng là ko gian nhưng tâm cảnh những người lẻ loi càng thêm cô quạnh, cô đơn biết nhường nào. Cảnh vật bao quanh cũng hẻo lánh, phơ phất, các từ eo óc, phơ phất, càng gợi cho ta cảm giác rằng người buồn cảnh có vui đâu bao giờ. Nỗi nhớ vốn vô hình, vốn chẳng thể cân đong đo đếm, nay được định lượng hóa bằng sự đằng đằng của tháng 5, bằng sự rộng dài của dòng thời kì trường cửu, càng thêm quay quắt và trở thành trơ thổ địa. Và giờ đây, nỗi nhớ đã biến thành mối sầu tựa miền cửa ải xa, tức là nó ko chỉ thuộc về xúc cảm, nhưng còn đang mang những âu lo, khắc khoải, rợn ngợp về ngày mai.

phân tích 16 câu đầu tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
phân tích 16 câu đầu tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Những phím đàn gảy lên càng gợi cảm giác về sự cô quạnh, về sự hoang hoải trống trải trong tâm hồn, và tràn trề những nỗi khiếp sợ về ngày mai, về sự cách lý.

Bằng văn pháp tả cảnh ngụ tình, tác giả đã lột tả 1 cách chân thực sống động xúc cảm lẻ loi và nỗi thương nhớ khắc khoải tới quặn thắt của người chinh phụ, cùng lúc qua ấy gián tiếp lột trần tội ác của cơ chế chiến tranh phi chính nghĩa 5 xưa, khiến gia đình phải tan tác, đau thương.

Phân tích 16 câu thơ đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ hay nhất

Có thể nói, ở mỗi thời đại, văn chương đều là tấm gương phản chiếu lên được mặt tốt và mặt xấu của xã hội. Khai thác và đào sâu vào những vấn đề thuộc về nội tâm của con người. Tác phẩm “Chinh phụ ngâm là 1 tiêu biểu điển hình như thế, đặc thù là mười 6 câu đầu đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ”. Đoạn trích đề đạt lên tội ác của những trận đấu tranh phi chính nghĩa đã khiến cho người chinh phụ phải rơi vào hoàn cảnh lẻ loi cô đơn, tâm cảnh âu sầu khắc khoải khôn nguôi. Hãy cùng thả lòng mình tới với 16 câu đầu đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ” để cảm nhận rõ nét hơn nỗi lẻ loi của người vợ có chồng đi chinh chiến.

Phân tích 16 câu thơ đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ hay nhất
Phân tích 16 câu thơ đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ hay nhất

Đoạn trích có mặt trên thị trường vào thế kỉ XVIII. Đầu đời vua Lê Hiển Tông, triều đình sai quân đánh dẹp, nhiều trai tráng trong làng phải từ giả người nhà ra trận. Khi đấy, cảm thu được nỗi khổ của những người dân cày, đặc thù là người vợ lính. Đặng Trần Côn đã viết nên tác phẩm, bằng chữ Hán là 1 khúc ngâm đầy xúc cảm. Đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ” nằm từ câu 193 -216 và từ câu 228 – 252 trong nguyên tác. Khi vừa có mặt trên thị trường tác phẩm đã thu được rất nhiều sự để mắt tới từ những nhà yêu thơ, đã có nhiều bản dịch ra chữ Nôm, nhưng mà bản dịch ngày nay là thành công nhất được viết theo thể song thất lục bát là thể thơ thuần túy của người Việt Nam. Nhưng sau lúc bản dịch có mặt trên thị trường lại có tranh cãi rằng bản dịch ấy là của Phan Huy Ích hay Đoàn Thị Điểm. Phần bự cho rằng là của Đoàn Thị Điểm bởi bà cũng có tình cảnh giống như người chinh phụ (bà có chồng đi sứ ở Trung Quốc). Mười 6 câu đầu đoạn trích là quang cảnh người chinh phụ kì vọng chồng trong tình cảnh u buồn, cô quạnh. Những hành động được tiếp tục đưa xúc cảm lên cao trào.

Bắt đầu cho xúc cảm lẻ loi, âu sầu kéo dài theo ko gian và thời kì bất tận là hành động chậm chạp:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.”

Hành động được xuất hiện với dáng vóc đầy suy tư của người chinh phụ. Nhịp thơ nhẹ nhõm, như để đi vào xúc cảm. Những động từ “dạo, gieo từng bước”, cho thấy những bước chân nặng nề mang đầy tâm cảnh bâng khuâng, lo âu, ko gian yên lặng tới mức nghe từng tiếng bước chân. Người chinh phụ chừng như đang nghĩ suy trăn trở thành nàng “ngồi” nhưng lòng thì chẳng để tâm. Tác giả đã sử dụng hình ảnh ” rủ thác đòi phen”- kéo màng lên rồi lại buông màn xuống. Để cho thấy hành động lặp đi lặp lại vô nghĩ. Và rồi chừng như có tiếng nói thầm trách móc:

“Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm dường đã có đèn biết chăng.
Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.”

phân tích tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ 16 câu đầu
phân tích tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ 16 câu đầu

Người chinh phụ mở đầu thổ lộ nỗi niềm hàn ôn của mình. Thực sự nàng đang rất nhớ người chinh phu điều ấy được trình bày rõ nét qua hình ảnh “chim thước”- chim khách, là loài chim thường mang tin tốt lành. Nàng trách chim thước chẳng báo 1 chút tin tức nào của người chồng, để nàng phải chờ mong, lẻ loi khắc khoải. Nghệ thuật đối lập “ngoài rèm” và “trong rèm” để cho thấy nỗi lẻ loi đấy bao trùm tất cả ko gian bên trong và bên ngoài phòng khuê. Và nàng cũng cần lắm 1 người hàn ôn cùng mình. “Đèn” được thi sĩ nhân hóa lên như 1 người bạn. Nếu với “Ca dao mến thương nghĩa tình”: ” Đèn nhớ thương người nào nhưng đèn ko tắt” chiếc đèn nguyện cùng cô gái thao thức suốt đêm mơ mộng thương nhớ, thì với Chinh phụ ngâm chiếc đèn lại phũ phàng với người đàn bà cô đơn đấy. “Đèn” đã tắt lúc người chinh phụ đang cần lắm 1 sự sẻ chia, “đèn” đã khiến cho người chinh phụ trông thấy rằng “dù vậy nào thì đèn cũng chỉ là vật vô tri vô giác” không thể san sẻ cùng nàng được. Tác giả đã sử dụng câu hỏi tu từ “Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?” Như muốn cho người đọc cảm nhận người chinh phụ đã đi qua từng xúc cảm. Và tới lúc bế tắc nàng đã nói 1 câu nhưng nghe như xé lòng: Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi” nàng xin nhận hết và chịu đựng hết nỗi lẻ loi cho riêng mình. Bởi vì chẳng có người nào kế bên để nàng san sẻ. Biết bao nỗi niềm chất chứa chẳng nói thành lời:

“Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương.”

Nỗi buồn ảm đạm dưới màng đêm, nỗi buồn nhưng ngay cả nàng cũng không thể nói nên lời được. Có nhẽ do nỗi buồn đấy quá bự và nó lại hiện lên mỗi ngày. Nghệ thuật so sánh “Hoa đèn” với “bóng người”, người chinh phụ nhìn hoa đèn nhưng nghĩ tới cuộc đời của mình có mau lụi tàn như chiếc hoa đèn kia hay ko? Hay còn hẩm hiu hơn thế nữa? Càng nghĩ nàng càng thấy buồn, chừng như khi này cảnh vật cũng rũ xuống 1 màu bất minh:

“Gà eo óc gáy sương 5 trống,
Hòe phơ phất rủ bóng 4 bên.
Khác giời đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.”

phân tích 16 câu đầu bài thơ tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
phân tích 16 câu đầu bài thơ tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Trời đã khuya, ko gian yên tĩnh, nghe từng tiếng gà gáy. Âm thanh vang lên “eo óc” lác đác, hình ảnh hoa hòe “rũ bóng 4 bên”, thời điểm cảnh vật mòn mỏi chìm vào đêm hôm. Đã qua hết 5 canh nhưng người chinh phụ vẫn còn thao thức với nỗi sầu khó vơi đi được. Sự so sánh “khắc giờ” như “niên”, 1 giờ dài bằng 1 5, điều ấy càng tô đậm hơn nỗi lẻ loi. Thời gian cũng kéo dài cộng với nỗi sầu muộn của nàng. Cộng với từ láy “đằng đẵng”, “dằng dặc” cho thấy sự kéo dài miên man đớn đau cứ mãi day dứt trong lòng. Nghệ thuật lấy động tả tỉnh làm nổi trội lên ko gian, thời kì, lấy cái xa của đại dương để nói về cái buồn của lòng người là 1 cách mô tả đầy tinh tế. Tiếp tới nàng muốn tìm những niềm vui thanh lịch, tập cách quên đi nỗi buồn trước mắt:

“Hương gượng gập đốt hồn đà mải mê,
Gương gượng gập soi lệ lại châu chan.
Cầm sắt gượng gập gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng.”

Nhưng nàng chẳng biết rằng những niềm vui thanh lịch này lại lúc nàng chìm đắm vào nỗi sầu bát ngát. Khi đốt hương, hồn nàng lại rơi vào tình trạng mơ mòng, nỗi sầu lại theo ấy nhưng dâng lên. Rồi lúc soi gương để tô son điểm phấn, nàng lại càng xót xa cho thân phận của mình, sắc đẹp của 1 người đàn bà đang dần phai mòn đi theo những ngày tháng cô đơn, ko có chồng kế bên để làm điểm tựa. Khi đánh đàn nàng lại sợ “dây uyên đứt”, “phím loan chùng” nàng sợ những điều xui xẻo xảy tới cuộc tình của nàng. Biết bao nỗi đau đau, nỗi sợ bao vây lấy nàng. Điệp từ “gượng gập” được lặp lại 3 lần cho thấy sự miễn cưỡng trong hành động. Cũng chỉ vì quá lẻ loi, muốn quên đi nhưng nàng mới làm. Nhưng dù có niềm vui thanh lịch tới đâu, dù tô son điểm phấn hay đánh đàn thì cũng chẳng bao giờ nàng cảm thấy vui, bởi vì ngay khi này với nàng là nỗi lẻ loi mong mỏi chồng từ nơi chinh chiến sẽ trở về, mong được nghe 1 lời khích lệ xoa dịu từ người chồng của mình. Nhưng tất cả đều ko!

phân tích 16 câu thơ đầu tình cảnh lẻ loi người chinh phụ
phân tích 16 câu thơ đầu tình cảnh lẻ loi người chinh phụ

Bằng văn pháp tả cảnh ngụ tình, sử dụng những điệp từ, so sánh nhiều hình ảnh để vẽ ra quang cảnh của người chinh phụ mang nhiều tâm cảnh. Sự lẻ loi, cô đơn của người đàn bà trong đêm hôm. Và lúc hình ảnh buồn khổ đấy hiện lên sống động tới đâu thì càng lột trần cái tội ác xấu xa của chiến tranh phi chính nghĩa đẩy biết bao gia đình rơi vào cảnh chia phôi. Nhưng mà niềm thông cảm bự nhất là dành cho người chinh phụ, là đàn bà nhưng mà họ phải hy sinh tuổi xuân để chờ chồng nhưng chẳng có chút tin tức, ko có người nào san sẻ những nỗi buồn. Từ ấy cho ta thấy được cách chọn đề tài của Đặng Trần Côn rất mới mẻ, thích hợp với thời đại khi bấy giờ. Cách mô tả nội tâm đầy thâm thúy của ông, cho thấy ông là 1 người có vốn sống rất rộng. Cùng lúc là sự sắc sảo trong cách dùng từ của 2 dịch giả Đoàn Thị Điểm và Phan Huy Ích đã hình thành đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ” rất thành công.

Thông qua mười 6 câu đầu của đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ” càng giúp ta thông suốt nét hơn những nỗi lẻ loi của người đàn bà trong xã hội cũ lúc có chồng đi chinh chiến. Nó là nỗi lẻ loi da diết kéo dài theo ko gian thời kì. Từ ấy cho thấy hậu quả của chiến tranh phong kiến phi chính nghĩa. Và là lời truyền tụng cho tác giả Đặng Trần Côn, ông quả là 1 thi sĩ tài năng và tác phẩm của ông đã chạm tới trái tim của đọc giả và vượt qua hàng trăm 5, nhưng mà mỗi lần nhắc về những tác phẩm chữ hán, người ta sẽ nghĩ ngay tới “Chinh phụ ngâm”. Ông đã để lại cho nền văn chương giang san 1 áng văn hay.

 

Phân tích 16 câu đầu trong bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ ngắn gọn

Trong đề tài viết về chiến tranh, người ta thường viết nhiều về những tráng sĩ, những người hùng đã tranh đấu, đã hi sinh vì tổ quốc, tổ quốc. Rất ít tác giả viết về hình ảnh những người vợ, những người mẹ mỏi mòn kì vọng tin tức của chồng mình, của con mình. Và có người nào biết được rằng cái sự kì vọng ấy chừng như là tuyệt vọng, tuyệt vọng bởi lẽ: “Kim cổ chinh chiến kỉ nhân hồi”. Thông cảm trước cảnh buồn khổ của những người chinh phụ, Đặng Trần Côn đã sáng tác tác phẩm Chinh phụ ngâm bằng chữ Hán và Đoàn Thị Điểm đã dịch bài thơ này ra chữ Nôm. Trong bản dịch này, có thể thấy hoàn hảo nhất là đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ”. Đặc trưng là 16 câu thơ trước hết.

Phân tích 16 câu đầu trong bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ ngắn gọn
Phân tích 16 câu đầu trong bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ ngắn gọn

Ngay những câu đầu của tác phẩm Chinh phụ ngâm, tác giả đã vẽ nên cảnh chia tay giữa người chinh phụ và chinh phu: “Áo chàng đỏ tựa ráng pha, Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in”. Nói như thế có tức là lúc người chồng đã đi chinh chiến nơi biên cửa ải bóng gió, người vợ phải ở nhà. Ấy là tình cảnh của người chinh phụ trong ngày nay. Không những nêu lên tình cảnh ngày nay của người chinh phụ, 16 câu thơ đầu còn khắc họa hình ảnh của người vợ trẻ giữa ko gian và thời kì. Về ko gian, tác giả đã vẽ ra trước mắt chúng ta về hiên vắng, ngoài rèm, trong rèm. Ấy là ko gian quạnh hiu và vắng tanh hết sức.

Không chỉ thế, thời kì trong đoạn thơ này cũng được vẽ nên, ấy là trục thời kì lưu loát. Các hình ảnh hoa đèn, tiếng gà eo óc đã vẽ nên cái trục thời kì tuần hoàn: từ đêm tới đêm khuya và trời dần trở về sáng. Nói như thế có tức là người chinh phụ đã thức suốt 5 canh để kì vọng, trông ngóng và gặm nhấm nỗi lẻ loi, sầu muộn của mình.

Tóm lại, đoạn trích đã cho ta thấy được hình ảnh của người chinh phụ nổi trội giữa ko gian và thời kì. Vậy giữa cái khoảng ko gian quạnh hiu, lẻ loi chiếc bóng đấy, giữa thời kì lê thê của 5 canh đấy người chinh phụ đã làm gì?

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.

phân tích 16 câu đầu của bài chinh phụ ngâm
phân tích 16 câu đầu của bài chinh phụ ngâm

Hai câu thơ đầu đã cho chúng ta thấy hình ảnh của người chinh phụ với những hành động thật lạ kì. Người chinh phụ dạo hiên, người chinh phụ ngồi rèm. Thế nhưng mà, nàng dạo hiên nhưng thầm gieo từng bước, nàng ngồi rèm nhưng rủ thác đòi phen. Ấy là hành động quẩn quanh, được lặp lại nhiều lần. Có thể thấy hành động này thất thường bởi lẽ nàng dạo hiên nhưng đếm từng bước chân. Nàng ngồi trước cửa sổ nhưng hết hạ rèm xuống rồi kéo rèm lên.

Hành động vô thức đấy cứ lặp đi lặp lại để cho thấy được rõ ràng bên trong người chinh phụ đang chất đầy tâm cảnh. Nàng ngồi rèm, nàng dạo hiên chẳng phải đề hòa mình với tự nhiên, nhưng là để ngóng trông 1 điều gì ấy. Có thể thấy, 2 câu thơ đầu đã đặc tả được sự lẻ loi, cô đơn, vắng bóng cũng như hé mở tâm cảnh bên trong của người vợ trẻ này. Nàng đang kì vọng, trông ngóng điều gì nhưng lòng thổn thức ko yên. Và tới những câu thơ tiếp theo thì hàn ôn của người chinh phụ đã được hé mở:

Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?

Cụm từ “thước chẳng méc tin” hé lộ mọi tâm cảnh của người chinh phụ. Thì ra người vợ trẻ đấy đang chờ đời con chim thước – con chim báo tin lành, tin của người chồng nơi biên cửa ải bóng gió. Thế nhưng mà, con chim thước ko tới và người chồng cũng bặt vô âm tín.

Tiếp theo ấy, tác giả đã sử dụng thủ pháp đối lập giữa ngoài rèm với trong rèm và câu hỏi tu từ: “Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?”. Chính cái thủ pháp đối lập và câu hỏi tu từ, 1 lần nữa cho chúng ta thấy được cái tâm cảnh trách móc, buồn phiền của người chinh phụ.

Kế bên ấy, ta còn cảm thu được sự bế tắc của người vợ đang mỏi mòn kì vọng tin tức của chồng. Những câu thơ đầu vẽ nên hoàn cảnh của người chinh phụ trong cô đơn, lẻ loi, tuyệt vọng. Người chinh phụ đấy thật đáng thương biết bao. Và đáng thương hơn nữa lúc nàng chỉ biết làm bạn với ngọn đèn:

Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.

phân tích bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ 16 câu đầu
phân tích bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ 16 câu đầu

Với thủ pháp điệp từ: “đèn biết chăng”; “đèn có biết”. Tác giả đã vẽ nên dòng tâm cảnh miên man, day dứt, ko nguôi của người vợ trẻ. Thêm vào ấy, với câu hỏi tu từ” đèn có biết dường bằng chẳng biết” như là 1 nỗi ám ảnh, như là 1 tiếng lòng thổn thức ko nguôi của người chinh phụ. Hai câu thơ này đã cho ta thấy tâm cảnh rầu rĩ, xót xa của người vợ lúc kì vọng mãi nhưng chưa có tin tức gì. Không chỉ thế, 2 câu thơ với câu hỏi tu từ đã hình thành 1 dòng chảy tâm cảnh miên man, day dứt. Và dòng tâm cảnh đấy lại trở thành dằng dai hơn nữa, miên man hơn nữa lúc nó đặt giữa 1 ko gian và thời kì chẳng bao giờ dừng và đứt đoạn:

Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương.

Kế bên việc sử dụng phép điệp, câu hỏi tu từ, đoạn thơ còn sử dụng nhiều hình ảnh mang tính ước lệ biểu tượng: hoa đèn, bóng người và cạm từ như bi thiếp, rầu rĩ. Với những hình ảnh và cụm từ đấy, tác giả 1 lần nữa cho ta thấy sự lẻ loi, sầu muộn. Đặc trưng hình ảnh hoa đèn khiến ta liên tưởng tới những câu ca dao thật hay thật đẹp về chuyện tình yêu:

Khăn nhớ thương người nào,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn nhớ thương người nào,
Khăn vắt lên vai.
Khăn nhớ thương người nào,
Khăn chùi nước mắt.
Đèn nhớ thương người nào,
Nhưng mà đèn ko tắt.
Mắt nhớ thương người nào,
Mắt ngủ ko yên.
Đêm qua em những lo phiền,
Lo vì 1 nỗi ko yên 1 bề…

Cô gái trong bài ca dao hay người vợ trẻ trong chinh phụ ngâm khúc đều phải mỏi mòn từng ngày, từng tháng, từng 5 để trông ngóng tin tức của người tình, người chồng. Không chỉ thế, hình ảnh hoa đèn và bóng người khá thương còn gợi ta liên tưởng tới chuyện người con gái nam xương của nguyễn dữ. Cả vũ nương trong tác phẩm này và người chinh phụ của đặng trần côn. Cảnh vật trong đoạn trích này vẫn ko chỉnh sửa, nhưng mà thời kì lại lưu loát tuần hoàn:

Gà eo óc gáy sương 5 trống,
Hoè phơ phất rủ bóng 4 bên.

phân tích 16 câu đầu bài chinh phụ ngâm
phân tích 16 câu đầu bài chinh phụ ngâm

Cụm từ âm thanh “gà eo óc” đã diễn đạt được sự lưu loát của thời kì. Ví như ở các câu thơ trước xuất hiện ảnh ảnh đèn-báo hiệu đã tối, hoa đèn – báo hiệu đã khuya, và chung cuộc là tiếng gà – báo hiệu trời đã sáng. Không chỉ có âm thanh tiếng gà eo óc nhưng còn có cả ko gian qua hình ảnh lá hèo. Hình ảnh hòe phơ phất rủ bóng 4 bên gợi lên 1 ko gian tĩnh mịch, u tịch, hoang vắng. Người xưa đã nói: Thức đêm mới biết đêm dài. Phcửa ải thức đêm mới biết được cái khoảng thời kì đấy trôi qua 1 cách lê thê. Người chinh phụ đã cảm thu được dòng thời kì lưu loát:

Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.

Thủ pháp so sánh “trích thơ” cộng với các từ láy đằng đẵng dằng dặc đã cho chúng ta cảm thu được cái âm điệu sầu não, day dứt của đoạn thơ. Không chỉ hình thành cái âm điệu sầu não, tác giả đã sử dụng thủ pháp lấy cảnh ngụ tình để trình bày nỗi lẻ loi, vắng bóng, sầu khổ của người chinh phụ. Nỗi nhớ đấy dài lê thẻ tựa cả 1 5. Không những dài nhưng nỗi nhớ đấy còn rộng, sâu tự đại dương bao la. Ai có thể thấy được bến bờ của biển khơi, người nào có thể thấu được cái lòng biển cả kia tới tận đâu. Tấm lòng của người chinh phụ được ví von với những hình ảnh mang đậm sắc thái biểu cảm như thế.Người chinh phụ phấn đấu tìm mọi cách để vượt ra khỏi vòng vây của cảm giác lẻ loi đáng sợ nhưng mà vẫn ko sao thoát nổi.

Hương gượng gập đốt hồn đà mải mê,
Gương gượng gập soi lệ lại châu chan.

Trong đoạn thơ này tác giả đã liệt kê hàng loạt hành động của người chinh phụ. Người chinh phụ đốt hương,soi gương, gảy đàn. Thế nhưng mà những hành động đấy đều gượng gập gạo và miễn cưỡng. Nằng làm ấy nhưng mà ấy là hành động của người có xác nhưng ko hồn. nàng làm ấy nhưng mà bên trong tư tưởng tâm não lại nghĩ về điều khác. Người chinh phụ đốt hương cầu mong hạnh phúc gđ, nhưng mà nàng đốt hương nhưng hồn đà mải mê. Nàng soi gương nhưng mà soi gương làm chi, điểm trang làm gì lúc ko có chồng kế bên. Hình ảnh người chinh phụ soi gương khiến ta liên tưởng tới bài thơ Khuê ân oán của vương xương linh. Trong bài thơ này, tác giả đã khắc họa hình ảnh người chinh phụ điểm trang sau ấy lên lầu để ngắm cảnh. Nhưng lên tới lầu mới nghiệm ra nhiều điều:

Hốt kiến mạch đầu dương liễu sắc,
Hối giao phu tế mịch phong hầu.

(Chợt thấy màu dương liễu tươi tốt ở đầu đường,
Bỗng hối lỗi đã để chồng đi tòng quân để kiếm phong hầu.)

phan tich 16 cau dau tinh canh le loi cua nguoi chinh phu
phan tich 16 cau dau tinh canh le loi cua nguoi chinh phu

Khi nhìn thấy dáng liễu bên đường mới trông thấy thời kì lưu loát vô tình, sắc đẹp của nàng dần tàn phai và người chồng ngày ra đi chưa biết ngày trở về. Nhân vật trữ tình còn gảy đàn. Nàng gảy đàn để tìm tới niềm vui tao nha. Mong rằng tiếng đàn kia sẽ làm vơi bớt nỗi phiền muộn. Thế nhưng mà, gảy đàn nhưng mà dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng:

Cầm sắt gượng gập gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng.

Câu thơ sử dụng điển tích dây uyên và phím loan. Chính 2 điện tích này đã diễn đạt tâm cảnh tiếp theo của người chinh phụ. Không chỉ lẻ loi, ko chỉ cô đơn, ko chỉ sầu muộn nhưng khi này đây chan chứa nỗi lo âu và khiếp sợ. Nàng sợ dây uyên ngại chùng sợ điềm gở sẽ tới, sợ vợ chồng chia phôi cách biệt.

Người chinh phụ phấn đấu tìm mọi cách để vượt ra khỏi vòng vây của cảm giác lẻ loi đáng sợ nhưng mà vẫn ko sao thoát nổi. Nàng gắng gượng gập điểm phấn tô son và dạo đàn cho khuây khỏa nhưng mà càng lún sâu hơn vào sự bế tắc. Chạm tới đâu cũng là chạm vào nỗi đau, chạm vào hoàn cảnh cô đơn đơn nhất. Khi Hương gượng gập đốt thì hồn nàng lại chìm đắm vào nỗi canh cánh lo lắng. Khi Gương gượng gập soi thì nàng lại ko cầm được nước mắt bởi vì nhớ gương này mình cùng chồng đã từng chung bóng, bởi vì phải đối diện với hình ảnh đang tàn phai xuân sắc của mình. Nàng cố gảy khúc đàn long phụng sum họp thì lại động lòng vì hoàn cảnh vợ chồng đang chia phôi đôi ngả, đầy những dự cảm chẳng lành: Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng. Rốt cục, người chinh phụ đành ngơ ngẩn trở về với nỗi lẻ loi đang ngất ngưởng trong lòng mình vậy.

Cầm sắt, uyên ương, loan phượng là những hình ảnh ước lệ biểu tượng cho tình yêu nam nữ, nghĩa tình vợ chồng. Nay vợ chồng cách biệt, tất cả đều trở thành bất nghĩa. Chừng như người chinh phụ ko dám đụng đến bất kỳ thứ gì vì chúng nhắc nhở đến những ngày đoàn viên hạnh phúc đã qua và linh tính tới sự chia Hai lứa đôi trong ngày nay. Tâm thế của nàng thật chênh vênh, chơi vơi làm cho cuộc sống trở thành khổ sở, bất an. Mong chờ trong nỗi khiếp sợ và bế tắc, hồng chí còn biết gửi thương nhớ theo cơn gió

phân tích người chinh phụ 16 câu đầu
phân tích người chinh phụ 16 câu đầu

Với thể thơ song thất lục bát, cách dùng từ, hình ảnh ước lệ, điệp từ điệp ngữ, nghệ thuật mô tả nội tâm, 16 câu thơ đã trình bày 1 cách tinh tế những cung bậc sắc thái tình cảm không giống nhau của nỗi lẻ loi buồn khổ ở người chinh phụ, luôn khát khao được sống trong hạnh phúc, tình yêu đôi lứa. Đoạn trích còn trình bày tấm lòng mến thương, thông cảm thâm thúy của tác giả với những khao khát hạnh phúc chính đáng của người thiếu phụ, cất lên tiếng kêu nhân đạo, phản đối chiến tranh phi chính nghĩa.

Phân tích 16 câu thơ đầu tình cảnh lẻ loi người chinh phụ

Chinh Phụ Ngâm là 1 trong những tác phẩm văn chương trung đại hoàn hảo nhất trong lịch sử văn chương Việt Nam nhưng ở ấy, lồng ghép những mạch xúc cảm, câu chuyện thấm đẫm nỗi bi thảm về thân phận người đàn bà giai đoạn khi bấy giờ, cùng lúc gián tiếp mô tả sống động bức tranh hiện thực xã hội đắng cay, bất công.

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.”

Không gian hiên vắng, ngay từ những vần thơ đầu đã gieo vào lòng người đọc những cảm nhận u buồn, liên kết với các động từ như “dạo, gieo từng bước”, cho thấy những bước chân nặng nề mang đầy tâm cảnh bâng khuâng, lo âu, phấp phỏng, canh cánh của người đàn bà dưới mái hiên nghèo, những ngày động cứ lặp lại bất nghĩa, càng trình bày sự hoang hoải và trống rỗng trong tâm não. Và rồi chừng như, đối tượng đang phân tâm để hội thoại độc thoại với chính mình, nhưng mà vừa có cảm giác như 1 lời trách móc:

Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm dường đã có đèn biết chăng.
Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.”

Phân tích 16 câu thơ đầu tình cảnh lẻ loi người chinh phụ
Phân tích 16 câu thơ đầu tình cảnh lẻ loi người chinh phụ

Diễn ra từ đây, người chinh phụ biểu lộ nỗi lòng lẻ loi và sự nhớ mong, thương nhớ khôn cùng tới người chinh phụ nơi chiến trường phương xa. Nàng ko chỉ mang nỗi nhớ thuần tuý, nhưng còn mang trong lòng sự khắc khoải khôn nguôi, trăn trở lúc ko thu được tin tức về người chinh phụ. Hình ảnh chim thước – loài vật báo tin tốt lành hiện ra chính là sự minh họa rõ nhất cho nỗi lòng đấy. Nghệ thuật đối lập “ngoài rèm” và “trong rèm” để cho thấy nỗi lẻ loi đấy bao trùm mọi ko gian, thậm chí lan thấm vào nhuốm vào màu ko gian 1 sắc buồn âm u. Càng nhớ, càng mong mỏi được thổ lộ, và ngọn đèn biến thành người tri âm trong vò võ lẻ loi để người chinh phụ hàn ôn. Ca dao xưa đã từng có bài ca dao khăn nhớ thương người nào, cũng mô tả tình cảnh của người đàn bà trong vò võ đêm trường, 1 mình bầu bạn với ngọn đèn khuya, chính ngọn đèn khuya leo heo, lạnh lẽo càng nhấn mạnh thêm hoàn cảnh trơ thổ địa cô đơn của người chinh phụ:

“Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương.”

Người chinh phụ tự thương cho thân phận mình, bỗng nhận thấy trong đèn điện dầu kia phản chiếu lên bức tường với căn số, thân phận mình như nhập hòa làm 1, nỗi buồn mượn ngọn đèn để san sớt nhưng mà cũng không thể thỏa nỗi nhớ mong, niềm khao khát đồng điệu.

“Gà eo óc gáy sương 5 trống,
Hòe phơ phất rủ bóng 4 bên.
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.”

Không gian lúc càng về sáng, càng yên tĩnh, ấy cũng là ko gian nhưng tâm cảnh những người lẻ loi càng thêm cô quạnh, cô đơn biết nhường nào. Cảnh vật bao quanh cũng hẻo lánh, phơ phất, các từ eo óc, phơ phất, càng gợi cho ta cảm giác rằng người buồn cảnh có vui đâu bao giờ. Nỗi nhớ vốn vô hình, vốn chẳng thể cân đong đo đếm, nay được định lượng hóa bằng sự đằng đằng của tháng 5, bằng sự rộng dài của dòng thời kì trường cửu, càng thêm quay quắt và trở thành trơ thổ địa. Và giờ đây, nỗi nhớ đã biến thành mối sầu tựa miền cửa ải xa, tức là nó ko chỉ thuộc về xúc cảm, nhưng còn đang mang những âu lo, khắc khoải, rợn ngợp về ngày mai.

phan tich 16 cau dau cua nguoi chinh phu
phan tich 16 cau dau cua nguoi chinh phu

Những phím đàn gảy lên càng gợi cảm giác về sự cô quạnh, về sự hoang hoải trống trải trong tâm hồn, và tràn trề những nỗi khiếp sợ về ngày mai, về sự cách lý

Bằng văn pháp tả cảnh ngụ tình, tác giả đã lột tả 1 cách chân thực sống động xúc cảm lẻ loi và nỗi thương nhớ khắc khoải tới quặn thắt của người chinh phụ, cùng lúc qua ấy gián tiếp lột trần tội ác của cơ chế chiến tranh phi chính nghĩa 5 xưa, khiến gia đình phải tan tác, đau thương.

Cảm nhận 16 câu đầu tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Đặng Trần Côn là 1 tác giả văn chương lừng danh sống vào khoảng nửa đầu thế kỉ XVIII. Đây là 1 công đoạn lịch sử đầy bất định nên của tổ quốc trong khi chiến tranh đã làm chia cắt bao gia đình. Có biết bao lăm cặp vợ chồng vừa xây dựng hạnh phúc đôi lứa đã phải chia tay để chồng đi chinh chiến phương xa. Từ sự bi cảm với căn số con người trong thời chiến, ông đã viết nên tác phẩm “Chinh phụ ngâm”. Đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ” là 1 trong những đoạn trích điển hình nói về tâm cảnh lẻ loi, lẻ bóng của người vợ trẻ lúc chồng ra trận vắng nhà.

Cảm nhận 16 câu đầu tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
Cảm nhận 16 câu đầu tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Ngay từ 8 câu thơ đầu, tác giả đã mở ra 1 tâm cảnh lẻ loi, lẻ bóng của người chinh phụ

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?
Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.
Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương!

Nỗi lẻ loi của người chinh phụ đã được trình bày đầu tiên qua hành động 1 mình nàng dạo hiên vắng. Buông rèm rồi lại cuốn rèm ko biết bao lăm lần. Hành động này trình bày sự lúng túng, tâm cảnh thất thần nhớ nhung làm cho người đàn bà còn chẳng thể kiểm soát được hành động của mình. Ấy là tâm cảnh kì vọng ngóng chờ, tin tức người chồng phương xa. Nỗi buồn nỗi lẻ loi của người chinh phụ còn được diễn đạt qua sự đối bóng của người với ngọn đèn khuya.

Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.

Hai câu thơ được tác giả viết vẻ ngoài câu hỏi tu từ, trình bày tâm cảnh tuyệt vọng của người chinh phụ. Nàng hỏi đèn để mong muốn tìm được 1 sự đồng cảm, sẻ chia, nhưng mà rồi tự giải đáp rằng đèn ko biết. Hình ảnh ngọn đèn cộng với nỗi lòng của người chinh phụ như càng góp phần khẳng định nỗi buồn miên man, lẻ loi, ko người nào san sẻ.

cảm nhận 16 câu đầu bài tình cảnh lẻ loi
cảm nhận 16 câu đầu bài tình cảnh lẻ loi

Đoạn thơ 8 câu cuối có sự biến đổi tinh tế để thích hợp với diễn biến tâm cảnh của người chinh phụ. Từ những lời tự sự mô tả nội tâm, tới đoạn thơ này có sự liên kết giữa tiếng nói đối tượng và tiếng nói của tác giả.

Gà eo óc gáy sương 5 trống,
Hoè phơ phất rủ bóng 4 bên.
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền bể xa.
Hương gượng gập đốt, hồn đà mải mê,
Gương gượng gập soi, lệ lại chan chứa.
Cầm sắt gượng gập gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.

Đoạn thơ này, tác giả chủ công sử dụng văn pháp tả cảnh ngụ tình, nghĩa là dùng ngoại cảnh để mô tả tâm cảnh đối tượng, dùng cái chủ quan để mô tả cái khách quan. Vì vậy, trong bài thời kì vật lí đã trở thành thời kì tâm lý. Tiếng “gà eo óc gáy” là âm thanh báo hiệu 5 canh và bóng cây “hòe” u tịch trong đêm nhằm làm tăng ấn tượng vắng tanh, lẻ loi đáng sợ.

Trong tâm cảnh kì vọng mòn mỏi ấy người chinh phụ thấy thời kì trôi qua 1 cách chậm rãi, 1 khắc 1 giờ nhưng giống như 1 5.

cảm nhận tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ 16 câu đầu
cảm nhận tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ 16 câu đầu

Và để xả stress nỗi niềm sầu muộn, người chinh phụ đã biết tìm tới những niềm vui thanh lịch thường nhật: “soi gương, đốt hương, gãy đàn”. Nhưng tất cả chỉ làm trong sự gượng gập gạo, miễn cưỡng ngao ngán.

Thành công của đoạn trích này là ở bản lĩnh mô tả tâm lí đối tượng hết sức tinh tế với văn pháp tả cảnh ngụ tình không xa lạ của văn chương trung đại và sử dụng hàng loạt các giải pháp tu từ: câu hỏi tu từ, điệp từ, điệp ngữ…

Chỉ với 16 câu thơ đầu, tác giả đã trình bày được hoàn cảnh cô đơn của người chinh phụ. Toàn bộ tác phẩm Chinh phụ ngâm được xem là tiếng kêu thương của người đàn bà thương nhớ người chồng chinh chiến phương xa.

Cảm nhận 16 câu đầu bài chinh phụ ngâm học sinh giỏi

“Chinh phụ ngâm khúc” là 1 trong những tuyệt bút của danh sĩ, thi sĩ Đặng Trần Côn. Tác phẩm được viết bằng chữ Hán, được mọi người biết tới qua bản tục truyền của nữ sĩ Đoàn Thị Điểm. Đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ” biểu lộ rõ tâm cảnh u buồn, nhớ nhung của người chinh phụ lúc phải sống trong hoàn cảnh cô đơn, vì chồng phải tham dự vào trận chiến chiến tranh thảm khốc. Tác phẩm trình bày thâm thúy cảm hứng nhân đạo và sự lên án, khiếu nại chiến tranh phi chính nghĩa khiến con người phải chia cắt.

Trong 16 câu thơ trước hết, tác giả trình bày nỗi lẻ loi của người chinh phụ trong hoàn cảnh cô đơn, cảm giác về thời kì kì vọng, cố tìm cách giải khuây nhưng ko được. Tới 11 câu thơ tiếp theo, thi nhân đã họa lại nỗi thương nhớ chồng ở phương xa của người chinh phụ khiến lòng nàng càng thêm âm u. Trong những câu thơ còn lại, cảnh vật bao quanh càng khiến lòng người chinh phụ thêm rộn rực, khát khao hạnh phúc đôi lứa.

Cảm nhận 16 câu đầu bài chinh phụ ngâm học sinh giỏi
Cảm nhận 16 câu đầu bài chinh phụ ngâm học sinh giỏi

Những câu thơ trước hết chất chứa tâm cảnh nhớ nhung, sầu muộn của người đàn bà:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?
Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.
Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương”

Chúng ta thấy người chinh phụ khắc khoải đợi mong chồng dẫu ngày hay đêm. Nằm trong phòng, nàng hết buông rèm xuống lại cuốn rèm lên. Tác giả đã rất tinh tế lúc mô tả từng động tác, cử chỉ, hành động được lặp đi, lặp lại nhiều lần của người chinh phụ. Những hành động đấy ko khởi hành từ bất cứ mục tiêu gì, tất cả đều là những động tác vô thức, ko chủ đích, ko ý nghĩa, cốt chỉ để biểu thị tâm cảnh lẻ loi, cô đơn của nàng. Người chinh phụ mong mỏi có được sự đồng cảm, nhưng mà thực tại lại càng bế tắc: “chim thước” chẳng chịu méc tin, “đèn” ko hiểu được hàn ôn của mình. Câu hỏi tu từ được sử dụng “đèn biết chăng?”, “đèn chẳng biết” phải chăng là lời thở than, trình bày nỗi khắc khoải trong đợi chờ tuyệt vọng, day dứt mãi khôn nguôi. Tâm cảnh của đối tượng đã chuyển giọng kể thiên nhiên, từ lời kể bên ngoài thành lời độc thoại nội tâm da diết, dằn vặt, bùi ngùi. Hình ảnh “ngọn đèn”, “hoa đèn” cộng với cái bóng trên tường của chính mình gợi cho người đọc nhớ tới hình ảnh đèn ko tắt trong bài ca dao vốn rất không xa lạ:

“Đèn nhớ thương người nào
Nhưng mà đèn ko tắt?
Mắt nhớ thương người nào
Mắt ngủ ko yên?”

Nhận thấy trong 8 câu thơ tiếp theo, người chinh phụ đã mượn cảnh tự nhiên để diễn đạt tâm cảnh của mình, dùng cái khách quan để mô tả sự chủ quan:

“Gà eo óc gáy sương 5 trống,
Hòe phơ phất rủ bóng 4 bên.
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.
Hương gượng gập đốt hồn đà mải mê,
Gương gượng gập soi lệ lại châu chan.
Cầm sắt gượng gập gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng”

cảm nhận về tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ
cảm nhận về tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Âm thanh “tiếng gà eo óc” báo hiệu canh 5, cùng lúc như sự minh chứng rằng người vợ xa chồng đã thức suốt đêm dài. Hình ảnh “bóng hòe” ngoài sân, hết ngắn rồi dài, rủ xuống mặt đất, càng khiến ko gian thêm âm u, ngột ngạt. Thời gian của cách biệt, thương nhớ cộng với tâm cảnh da diết khôn nguôi. Cụm từ “gượng gập” được tác giả diễn đạt cách đặc thù, đi liền với các động từ “gảy”, “soi”, đốt” cùng những vật dụng “đàn”, “hương”, “gương”. Tất cả đều cho thấy, những niềm vui thanh lịch, những lề thói điểm trang hằng ngày của người đàn bà, giờ đây vắng chồng, vắng niềm hạnh phúc, tiếng cười, bỗng được thực hiện 1 cách gượng gập ép. Đốt hương nhưng tâm hồn lại chìm đắm vào nỗi sầu tủi triền miên. Soi gương lại ko cầm được những giọt nước mắt ko dừng rơi vì tủi nhục. Đàn đứt dây, chùng lại, nào có thoát khỏi bể trời cô quạnh?

Chúng ta thấy rằng chỉ vỏn vẹn 16 câu thơ trước hết, tác giả đã trình bày rõ nỗi lẻ loi, sầu tủi của người chinh phụ lúc phải sống trong hoàn cảnh cô đơn. Nàng cảm giác về thời kì trong đợi chờ, cố tìm cách giải khuây nhưng ko được. Tác giả đã rất tinh tế lúc diễn đạt tâm cảnh phong phú, tinh xảo, sâu kín trong tình cảm của người đàn bà, càng trình bày rõ tấm lòng nhân đạo dành cho người chinh phụ trong tình cảnh cô quạnh, cô đơn.

Video hướng dẫn Phân tích 16 câu đầu bài tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ


 

Thông tin thêm về Văn mẫu lớp 10: Phân tích 16 câu đầu bài thơ Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ Dàn ý + 6 Mẫu Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ 16 câu đầu

Phân tích 16 câu đầu bài thơ Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ mang lại 6 bài văn mẫu siêu hay, ấn tượng nhất. Qua ấy giúp các bạn lớp 10 có thêm nhiều gợi ý ôn tập, trau dồi vốn tri thức để mau chóng biết cách viết bài văn phân tách đoạn thơ hay.

Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ 16 câu đầu đã giúp chúng ta thông suốt nỗi lẻ loi, sầu tủi của người chinh phụ lúc phải sống trong hoàn cảnh cô đơn. Nàng cảm giác về thời kì trong đợi chờ, cố tìm cách giải khuây nhưng ko được. Tác giả đã rất tinh tế lúc diễn đạt tâm cảnh phong phú, tinh xảo, sâu kín trong tình cảm của người đàn bà, càng trình bày rõ tấm lòng nhân đạo dành cho người chinh phụ trong tình cảnh cô quạnh, cô đơn. Mời các bạn cùng Blog Tiền Điện Tử đón đọc tài liệu phân tách 16 câu đầu bài Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ.

Dàn ý Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ 16 câu đầu

1. Mở bài 

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn trích

  • Đặng Trần Côn (ko rõ 5 sinh 5 mất) quê ở làng Nhân Mục, Thanh Trì, nay thuộc phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội, sống vào thời Lê Trung Hưng.
  • Chinh phụ ngâm của Đặng Trần Côn là tác phẩm viết bằng chữ Hán gây tiếng vang bự trong giới nho sĩ đương thời với nhiều bản dịch và phỏng dịch Nôm không giống nhau (Đoàn Thị Điểm, Nguyễn Khản, Phan Huy Ích, Bạch Liên Am Nguyễn). Bản hiện hành là bản dịch thành công nhất.
  • Đoạn trích Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ (từ câu 193 tới 216) mô tả những cung bậc và sắc thái không giống nhau của nỗi lẻ loi, buồn khổ ở người chinh phụ khao khát được sống trong tình yêu và hạnh phúc đôi lứa.

– Giới thiệu nói chung 16 câu thơ đầu đoạn trích Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ.

a. Hành động lặp đi lặp lại 1 cách nhàm chán, vô vị

– “Thầm reo từng bước”: Bước chân lặng thầm dạo trên hiên vắng.

– “Rủ thác đòi phen”: Vào trong phòng cuốn rèm, buông rèm

→ Hành động lặp lại đi lặp lại 1 cách vô thức, trình bày sự lần thần, biến động của người chinh phụ

– Chữ “vắng, thưa”: Không chỉ gợi sự tĩnh mịch của ko gian nhưng còn cho thấy nỗi trống trải trong lòng người người chinh phụ

b. Thao thức trông ngóng tin chồng

– Ban ngày:

  • Người chinh phụ gửi niềm hi vọng vào tiếng chim thước – loài chim khách báo tin lành.
  • Nhưng thực tiễn “thước chẳng méc tin”: Tin tức chồng vẫn bặt vô âm tín.

– Ban đêm:

  • Người chinh phụ thao thức cùng ngọn đèn hi vọng đèn biết tin tức về chồng, san sớt nỗi lòng cùng nàng.
  • Thực tế: “Đèn chẳng biết” “lòng thiếp riêng bi thiết” Câu thơ có vẻ ngoài đặc thù khẳng định rồi lại phủ định, ngọn đèn có biết cũng như ko vì nó chỉ là vật vô tri chẳng thể san sớt nỗi lòng cùng người chinh phụ.
  • So sánh với bài ca dao “khăn nhớ thương người nào”, bài ca dao cũng có xuất hiện ảnh ảnh ngọn đèn. Nếu “đèn” trong bài ca dao là tri kỉ tri âm với người đàn bà thì ở đây ngọn “đèn” lắt lay lại cứa sâu thêm nỗi đau trong lòng người.

– Hình ảnh so sánh “hoa đèn” và “bóng người”.

  • “Hoa đèn” dầu bấc ngọn đèn, thực tiễn là than. Cũng giống như ngọn đèn cháy hết mình để rồi chỉ con hoa đèn tàn lụi, người đàn bà đau đáu hết dạ chờ chồng nhưng mà chung cuộc nhận lại sự lẻ loi, trống vắng.
  • Liên hệ với nỗi lẻ loi của Thúy Kiều sau lúc giã biệt Thúc Sinh trở về với chiếc bóng 5 canh:

c. Cảm nhận khác lạ của người chinh phụ về ngoại cảnh.

– “Gà gáy”, “sương”, “hòe”: Là những hình ảnh gắn với cuộc sống thôn dã bình dị, êm đềm

– Từ láy “eo óc, phơ phất”: Cực tả vẻ hoang sơ, ớn lạnh tới kinh rợn của cảnh vật.

→ Dưới con mắt trống vắng lẻ loi cả người chinh phụ, những cảnh vật vốn gắn với cuộc sống thanh bình, êm đềm nay trở thành khác lạ, hoang sơ, ớn lạnh. Ấy là cách nói tả cảnh để ngụ tình.

d. Cảm nhận khác lạ của người chinh phụ về thời kì.

– “Khắc giờ đằng đẵng”, “mối sầu dằng dặc”: Thể hiện sự dàn trải của nỗi nhớ triền miên ko dứt.

– Biện pháp so sánh liên kết với các từ láy giàu trị giá gợi hình gợi cảm “dằng dặc, đằng đẵng” cho thấy sự cảm nhận khác lạ về thời kì, mỗi phút mỗi giờ ngắn ngủi trôi qua nhưng nặng nề như 1 5 dài, thời kì càng dài mối sầu càng nặng nề hơn.

→ Câu thơ cực tả nỗi lẻ loi tột bực tột cùng trong lòng người chinh phụ

e. Hoạt động gắng gượng gập duy trì nếp sống hằng ngày.

– Điệp từ “gượng gập”: nhấn mạnh sự phấn đấu gò ép mình của người chinh phụ

– Tranh chấp giữa lí trí và tình cảm:

  • Đốt hương tìm sự thanh thản nhưng mà tình cảm lại mê mẩn theo những nghĩ suy viển vông, khắc khoải, những dự cảm chẳng lành
  • Soi gương nhưng mà chỉ thấy hiện lên ấy khuôn mặt âu sầu tầm tã nước mắt.
  • Gượng gập gảy đàn sắt đàn cầm để ôn lại kỉ niệm vợ chồng nhưng mà lại lo âu có điềm gở. Sự lo âu ko chỉ cho thấy nỗi lẻ loi nhưng còn cho thấy niềm khao khát hạnh phúc đôi lứa của người đàn bà.

⇒ Tiểu kết:

– Nội dung: Khắc họa tâm cảnh lẻ loi, cô đơn, trống trải của người đàn bà, ẩn sau ấy thái độ thông cảm, san sẻ của tác giả đối với nỗi âu sầu của con người.

– Nghệ thuật:

  • Giọng thơ trầm buồn, khắc khoải, da diết, trầm lắng
  • Khắc họa nội tâm đối tượng tài tình, tinh tế phê chuẩn hành động đối tượng, nhân tố ngoại cảnh, độc thoại nội tâm
  • Các giải pháp tu từ: So sánh, điệp từ, từ láy.

3. Kết bài 

– Khái quát lại trị giá nội dung của đoạn thơ đối với đoạn trích: Khắc họa tâm cảnh lẻ loi, cô đơn, trống trải của người đàn bà, ẩn chứa thái độ thông cảm, san sẻ của tác giả đối với nỗi âu sầu của con người.

Dàn ý phân tách 16 câu đầu bài hoàn cảnh cô đơn

I. Mở bài

– Giới thiệu về tác giả Đặng Trần Côn và tác phẩm Chinh phụ ngâm

– Giới thiệu về đoạn trích Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ

II. Thân bài

1. 16 câu đầu: Nỗi cơ đơn, cô đơn của người chinh phụ

a) 8 câu thơ đầu

– Không gian:

  • Hiên vắng: vắng tanh, quạnh hiu
  • Khuê phòng: lẻ loi, nhớ nhung

– Thời gian:

  • Đèn: đêm tối, thời kì của tâm cảnh
  • Hoa đèn: thời kì qua lâu gợi nỗi niềm khắc khoải

– Hành động của người chinh phụ:

+ Dạo – gieo từng bước: đi chuyển di lại, quanh quanh, quẩn quẩn

⇒ Nỗi nhớ như ngưng đọng trong từng bước đi

  • Rủ thác: hành động vô thức, ko có chủ đích
  • Nghe ngóng tin tức: nhớ mong, khát khao người chồng trở về
  • Giãi bày, san sẻ với ngọn đèn – vật vô tri vô giác

– Biện pháp nghệ thuật:

  • Điệp ngữ vòng: đèn biết chăng – đèn có biết, diễn đạt tâm cảnh buồn miên man, kéo dài lê thê chỉ cần khoảng và ko gian, chừng như ko bao giờ đứt, dừng.
  • Câu hỏi tu từ: đèn biết chăng? ⇒ như 1 lời than vãn, trình bày nỗi khắc khoải đợi chờ và hi vọng luôn day dứt ko yên trong người chinh phụ.

b) 8 câu thơ còn lại

– Cảnh vật tự nhiên:

+ Gà eo óc gáy – sương 5 trống: gà gáy báo hiệu canh 5, báo hiệu người vợ trẻ xa chồng đã thao thức suốt đêm

⇒ Tiếng gà khắc khoải như xoáy sâu vào thuộc tính yên ắng của ko gian, cùng lúc cũng xoáy sâu vào tâm cảnh người chinh phụ

+ Hòe phơ phất: cảnh vật quạnh quẽ

– Cảm thức của người chinh phụ về thời kì:

  • Hòe: bóng cây hòe ngoài sân, trong vườn ngắn rồi lại dài, dài rồi lại ngắn, trình bày sự trôi đi của thời kì – thời kì của cách biệt và thương nhớ
  • Thời gian của tâm cảnh:

Khắc, giờ ———— niên

Mối sầu ———— biển xa

– Hành động của người chinh phụ:

  • Đốt hương tìm sự thanh thản nhưng mà tình cảm lại mê mẩn theo những nghĩ suy viển vông, khắc khoải, những dự cảm chẳng lành
  • Soi gương nhưng mà chỉ thấy hiện lên ấy khuôn mặt âu sầu tầm tã nước mắt.
  • Gượng gập gảy đàn sắt đàn cầm để ôn lại kỉ niệm vợ chồng nhưng mà lại lo âu có điềm gở. Sự lo âu ko chỉ cho thấy nỗi lẻ loi nhưng còn cho thấy niềm khao khát hạnh phúc đôi lứa của người đàn bà.

⇒ Sự tranh chấp giữa xúc cảm và lí trí

⇒ 16 câu thơ đầu trình bày hoàn cảnh cô đơn, nỗi lẻ loi sầu muộn của người chinh phụ.

2. Nỗi thương nhớ chồng của người chinh phụ

a) 6 câu thơ đầu

– Hình ảnh tự nhiên:

  • Gió đông: gió mùa xuân, gió báo tin đáng mừng, trình bày sự sum vầy, đoàn tụ.
  • Non Yên: núi Yên Nhiên, nơi phương bắc xa xôi – nơi người chồng đang chinh chiến.

– Biện pháp nghệ thuật

  • Hình ảnh ước lệ: non Yên.
  • Điệp ngữ vòng: non Yên, trời
  • Từ láy: thăm thẳm, đau đáu.

⇒ Không gian bất tận, bát ngát, ko giới hạn, ko chỉ là ko gian bất tận cách trở 2 vợ chồng, nhưng còn là nỗi nhớ ko nguôi, không kể đếm được của người chinh phụ, là tình mến thương của người vợ nơi quê nhà.

b) 2 câu còn lại

– Hai câu thơ mang tính nói chung, triết lý thâm thúy

– Lời thơ chuyển sang độc thoại nội tâm, trực tiếp bộc bạch nỗi lòng người chinh phụ với hình ảnh người chinh phụ tràn trề trong tâm khảm.

⇒ 8 câu thơ cuối như lời gửi gắm nỗi niềm nhớ thương khôn nguôi tới người chồng nơi biên cửa ải bóng gió.

III. Kết bài

– Khái quát lại trị giá nội dung và nghệ thuật của đoạn trích.

– Liên hệ với căn số người đàn bà trong xã hội phong kiến có chồng đi lính

16 câu đầu Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ – Mẫu 1

Chinh Phụ Ngâm là 1 trong những tác phẩm văn chương trung đại hoàn hảo nhất trong lịch sử văn chương Việt Nam nhưng ở ấy, lồng ghép những mạch xúc cảm, câu chuyện thấm đẫm nỗi bi thảm về thân phận người đàn bà giai đoạn khi bấy giờ, cùng lúc gián tiếp mô tả sống động bức tranh hiện thực xã hội đắng cay, bất công.

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.”

Không gian hiên vắng, ngay từ những vần thơ đầu đã gieo vào lòng người đọc những cảm nhận u buồn, liên kết với các động từ như “dạo, gieo từng bước”, cho thấy những bước chân nặng nề mang đầy tâm cảnh bâng khuâng, lo âu, phấp phỏng, canh cánh của người đàn bà dưới mái hiên nghèo, những ngày động cứ lặp lại bất nghĩa, càng trình bày sự hoang hoải và trống rỗng trong tâm não. Và rồi chừng như, đối tượng đang phân tâm để hội thoại độc thoại với chính mình, nhưng mà vừa có cảm giác như 1 lời trách móc:

“Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm dường đã có đèn biết chăng.
Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.”

Diễn ra từ đây, người chinh phụ biểu lộ nỗi lòng lẻ loi và sự nhớ mong, thương nhớ khôn cùng tới người chinh phụ nơi chiến trường phương xa. Nàng ko chỉ mang nỗi nhớ thuần tuý, nhưng còn mang trong lòng sự khắc khoải khôn nguôi, trăn trở lúc ko thu được tin tức về người chinh phụ. Hình ảnh chim thước – loài vật báo tin tốt lành hiện ra chính là sự minh họa rõ nhất cho nỗi lòng đấy. Nghệ thuật đối lập “ngoài rèm” và “trong rèm” để cho thấy nỗi lẻ loi đấy bao trùm mọi ko gian, thậm chí lan thấm vào nhuốm vào màu ko gian 1 sắc buồn âm u. Càng nhớ, càng mong mỏi được thổ lộ, và ngọn đèn biến thành người tri âm trong vò võ lẻ loi để người chinh phụ hàn ôn. Ca dao xưa đã từng có bài ca dao khăn nhớ thương người nào, cũng mô tả tình cảnh của người đàn bà trong vò võ đêm trường, 1 mình bầu bạn với ngọn đèn khuya, chính ngọn đèn khuya leo heo, lạnh lẽo càng nhấn mạnh thêm hoàn cảnh trơ thổ địa cô đơn của người chinh phụ:

Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương.”

Người chinh phụ tự thương cho thân phận mình, bỗng nhận thấy trong đèn điện dầu kia phản chiếu lên bức tường với căn số, thân phận mình như nhập hòa làm 1, nỗi buồn mượn ngọn đèn để san sớt nhưng mà cũng không thể thỏa nỗi nhớ mong, niềm khao khát đồng điệu.

“Gà eo óc gáy sương 5 trống,
Hòe phơ phất rủ bóng 4 bên.
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.”

Không gian lúc càng về sáng, càng yên tĩnh, ấy cũng là ko gian nhưng tâm cảnh những người lẻ loi càng thêm cô quạnh, cô đơn biết nhường nào. Cảnh vật bao quanh cũng hẻo lánh, phơ phất, các từ eo óc, phơ phất, càng gợi cho ta cảm giác rằng người buồn cảnh có vui đâu bao giờ. Nỗi nhớ vốn vô hình, vốn chẳng thể cân đong đo đếm, nay được định lượng hóa bằng sự đằng đằng của tháng 5, bằng sự rộng dài của dòng thời kì trường cửu, càng thêm quay quắt và trở thành trơ thổ địa. Và giờ đây, nỗi nhớ đã biến thành mối sầu tựa miền cửa ải xa, tức là nó ko chỉ thuộc về xúc cảm, nhưng còn đang mang những âu lo, khắc khoải, rợn ngợp về ngày mai.

Những phím đàn gảy lên càng gợi cảm giác về sự cô quạnh, về sự hoang hoải trống trải trong tâm hồn, và tràn trề những nỗi khiếp sợ về ngày mai, về sự cách lý.

Bằng văn pháp tả cảnh ngụ tình, tác giả đã lột tả 1 cách chân thực sống động xúc cảm lẻ loi và nỗi thương nhớ khắc khoải tới quặn thắt của người chinh phụ, cùng lúc qua ấy gián tiếp lột trần tội ác của cơ chế chiến tranh phi chính nghĩa 5 xưa, khiến gia đình phải tan tác, đau thương.

Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ 16 câu đầu – Mẫu 2

Có thể nói, ở mỗi thời đại, văn chương đều là tấm gương phản chiếu lên được mặt tốt và mặt xấu của xã hội. Khai thác và đào sâu vào những vấn đề thuộc về nội tâm của con người. Tác phẩm “Chinh phụ ngâm là 1 tiêu biểu điển hình như thế, đặc thù là mười 6 câu đầu đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ”. Đoạn trích đề đạt lên tội ác của những trận đấu tranh phi chính nghĩa đã khiến cho người chinh phụ phải rơi vào hoàn cảnh lẻ loi cô đơn, tâm cảnh âu sầu khắc khoải khôn nguôi. Hãy cùng thả lòng mình tới với 16 câu đầu đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ” để cảm nhận rõ nét hơn nỗi lẻ loi của người vợ có chồng đi chinh chiến.

Đoạn trích có mặt trên thị trường vào thế kỉ XVIII. Đầu đời vua Lê Hiển Tông, triều đình sai quân đánh dẹp, nhiều trai tráng trong làng phải từ giả người nhà ra trận. Khi đấy, cảm thu được nỗi khổ của những người dân cày, đặc thù là người vợ lính. Đặng Trần Côn đã viết nên tác phẩm, bằng chữ Hán là 1 khúc ngâm đầy xúc cảm. Đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ” nằm từ câu 193 -216 và từ câu 228 – 252 trong nguyên tác. Khi vừa có mặt trên thị trường tác phẩm đã thu được rất nhiều sự để mắt tới từ những nhà yêu thơ, đã có nhiều bản dịch ra chữ Nôm, nhưng mà bản dịch ngày nay là thành công nhất được viết theo thể song thất lục bát là thể thơ thuần túy của người Việt Nam. Nhưng sau lúc bản dịch có mặt trên thị trường lại có tranh cãi rằng bản dịch ấy là của Phan Huy Ích hay Đoàn Thị Điểm. Phần bự cho rằng là của Đoàn Thị Điểm bởi bà cũng có tình cảnh giống như người chinh phụ (bà có chồng đi sứ ở Trung Quốc). Mười 6 câu đầu đoạn trích là quang cảnh người chinh phụ kì vọng chồng trong tình cảnh u buồn, cô quạnh. Những hành động được tiếp tục đưa xúc cảm lên cao trào.

Bắt đầu cho xúc cảm lẻ loi, âu sầu kéo dài theo ko gian và thời kì bất tận là hành động chậm chạp:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.”

Hành động được xuất hiện với dáng vóc đầy suy tư của người chinh phụ. Nhịp thơ nhẹ nhõm, như để đi vào xúc cảm. Những động từ “dạo, gieo từng bước”, cho thấy những bước chân nặng nề mang đầy tâm cảnh bâng khuâng, lo âu, ko gian yên lặng tới mức nghe từng tiếng bước chân. Người chinh phụ chừng như đang nghĩ suy trăn trở thành nàng “ngồi” nhưng lòng thì chẳng để tâm. Tác giả đã sử dụng hình ảnh ” rủ thác đòi phen”- kéo màng lên rồi lại buông màn xuống. Để cho thấy hành động lặp đi lặp lại vô nghĩ. Và rồi chừng như có tiếng nói thầm trách móc:

“Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm dường đã có đèn biết chăng.
Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.”

Người chinh phụ mở đầu thổ lộ nỗi niềm hàn ôn của mình. Thực sự nàng đang rất nhớ người chinh phu điều ấy được trình bày rõ nét qua hình ảnh “chim thước”- chim khách, là loài chim thường mang tin tốt lành. Nàng trách chim thước chẳng báo 1 chút tin tức nào của người chồng, để nàng phải chờ mong, lẻ loi khắc khoải. Nghệ thuật đối lập “ngoài rèm” và “trong rèm” để cho thấy nỗi lẻ loi đấy bao trùm tất cả ko gian bên trong và bên ngoài phòng khuê. Và nàng cũng cần lắm 1 người hàn ôn cùng mình. “Đèn” được thi sĩ nhân hóa lên như 1 người bạn. Nếu với “Ca dao mến thương nghĩa tình”: ” Đèn nhớ thương người nào nhưng đèn ko tắt” chiếc đèn nguyện cùng cô gái thao thức suốt đêm mơ mộng thương nhớ, thì với Chinh phụ ngâm chiếc đèn lại phũ phàng với người đàn bà cô đơn đấy. “Đèn” đã tắt lúc người chinh phụ đang cần lắm 1 sự sẻ chia, “đèn” đã khiến cho người chinh phụ trông thấy rằng “dù vậy nào thì đèn cũng chỉ là vật vô tri vô giác” không thể san sẻ cùng nàng được. Tác giả đã sử dụng câu hỏi tu từ “Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?” Như muốn cho người đọc cảm nhận người chinh phụ đã đi qua từng xúc cảm. Và tới lúc bế tắc nàng đã nói 1 câu nhưng nghe như xé lòng: Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi” nàng xin nhận hết và chịu đựng hết nỗi lẻ loi cho riêng mình. Bởi vì chẳng có người nào kế bên để nàng san sẻ. Biết bao nỗi niềm chất chứa chẳng nói thành lời:

“Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương.”

Nỗi buồn ảm đạm dưới màng đêm, nỗi buồn nhưng ngay cả nàng cũng không thể nói nên lời được. Có nhẽ do nỗi buồn đấy quá bự và nó lại hiện lên mỗi ngày. Nghệ thuật so sánh “Hoa đèn” với “bóng người”, người chinh phụ nhìn hoa đèn nhưng nghĩ tới cuộc đời của mình có mau lụi tàn như chiếc hoa đèn kia hay ko? Hay còn hẩm hiu hơn thế nữa? Càng nghĩ nàng càng thấy buồn, chừng như khi này cảnh vật cũng rũ xuống 1 màu bất minh:

“Gà eo óc gáy sương 5 trống,
Hòe phơ phất rủ bóng 4 bên.
Khác giời đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.”

Trời đã khuya, ko gian yên tĩnh, nghe từng tiếng gà gáy. Âm thanh vang lên “eo óc” lác đác, hình ảnh hoa hòe “rũ bóng 4 bên”, thời điểm cảnh vật mòn mỏi chìm vào đêm hôm. Đã qua hết 5 canh nhưng người chinh phụ vẫn còn thao thức với nỗi sầu khó vơi đi được. Sự so sánh “khắc giờ” như “niên”, 1 giờ dài bằng 1 5, điều ấy càng tô đậm hơn nỗi lẻ loi. Thời gian cũng kéo dài cộng với nỗi sầu muộn của nàng. Cộng với từ láy “đằng đẵng”, “dằng dặc” cho thấy sự kéo dài miên man đớn đau cứ mãi day dứt trong lòng. Nghệ thuật lấy động tả tỉnh làm nổi trội lên ko gian, thời kì, lấy cái xa của đại dương để nói về cái buồn của lòng người là 1 cách mô tả đầy tinh tế. Tiếp tới nàng muốn tìm những niềm vui thanh lịch, tập cách quên đi nỗi buồn trước mắt:

“Hương gượng gập đốt hồn đà mải mê,
Gương gượng gập soi lệ lại châu chan.
Cầm sắt gượng gập gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng.”

Nhưng nàng chẳng biết rằng những niềm vui thanh lịch này lại lúc nàng chìm đắm vào nỗi sầu bát ngát. Khi đốt hương, hồn nàng lại rơi vào tình trạng mơ mòng, nỗi sầu lại theo ấy nhưng dâng lên. Rồi lúc soi gương để tô son điểm phấn, nàng lại càng xót xa cho thân phận của mình, sắc đẹp của 1 người đàn bà đang dần phai mòn đi theo những ngày tháng cô đơn, ko có chồng kế bên để làm điểm tựa. Khi đánh đàn nàng lại sợ “dây uyên đứt”, “phím loan chùng” nàng sợ những điều xui xẻo xảy tới cuộc tình của nàng. Biết bao nỗi đau đau, nỗi sợ bao vây lấy nàng. Điệp từ “gượng gập” được lặp lại 3 lần cho thấy sự miễn cưỡng trong hành động. Cũng chỉ vì quá lẻ loi, muốn quên đi nhưng nàng mới làm. Nhưng dù có niềm vui thanh lịch tới đâu, dù tô son điểm phấn hay đánh đàn thì cũng chẳng bao giờ nàng cảm thấy vui, bởi vì ngay khi này với nàng là nỗi lẻ loi mong mỏi chồng từ nơi chinh chiến sẽ trở về, mong được nghe 1 lời khích lệ xoa dịu từ người chồng của mình. Nhưng tất cả đều ko!

Bằng văn pháp tả cảnh ngụ tình, sử dụng những điệp từ, so sánh nhiều hình ảnh để vẽ ra quang cảnh của người chinh phụ mang nhiều tâm cảnh. Sự lẻ loi, cô đơn của người đàn bà trong đêm hôm. Và lúc hình ảnh buồn khổ đấy hiện lên sống động tới đâu thì càng lột trần cái tội ác xấu xa của chiến tranh phi chính nghĩa đẩy biết bao gia đình rơi vào cảnh chia phôi. Nhưng mà niềm thông cảm bự nhất là dành cho người chinh phụ, là đàn bà nhưng mà họ phải hy sinh tuổi xuân để chờ chồng nhưng chẳng có chút tin tức, ko có người nào san sẻ những nỗi buồn. Từ ấy cho ta thấy được cách chọn đề tài của Đặng Trần Côn rất mới mẻ, thích hợp với thời đại khi bấy giờ. Cách mô tả nội tâm đầy thâm thúy của ông, cho thấy ông là 1 người có vốn sống rất rộng. Cùng lúc là sự sắc sảo trong cách dùng từ của 2 dịch giả Đoàn Thị Điểm và Phan Huy Ích đã hình thành đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ” rất thành công.

Thông qua mười 6 câu đầu của đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ” càng giúp ta thông suốt nét hơn những nỗi lẻ loi của người đàn bà trong xã hội cũ lúc có chồng đi chinh chiến. Nó là nỗi lẻ loi da diết kéo dài theo ko gian thời kì. Từ ấy cho thấy hậu quả của chiến tranh phong kiến phi chính nghĩa. Và là lời truyền tụng cho tác giả Đặng Trần Côn, ông quả là 1 thi sĩ tài năng và tác phẩm của ông đã chạm tới trái tim của đọc giả và vượt qua hàng trăm 5, nhưng mà mỗi lần nhắc về những tác phẩm chữ hán, người ta sẽ nghĩ ngay tới “Chinh phụ ngâm”. Ông đã để lại cho nền văn chương giang san 1 áng văn hay.

Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ 16 câu đầu – Mẫu 3

Đặng Trần Côn là 1 tác giả văn chương lừng danh sống vào khoảng nửa đầu thế kỉ XVIII. Đây là 1 công đoạn lịch sử đầy bất định nên của tổ quốc trong khi chiến tranh đã làm chia cắt bao gia đình. Có biết bao lăm cặp vợ chồng vừa xây dựng hạnh phúc đôi lứa đã phải chia tay để chồng đi chinh chiến phương xa. Từ sự bi cảm với căn số con người trong thời chiến, ông đã viết nên tác phẩm “Chinh phụ ngâm”. Đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ” là 1 trong những đoạn trích điển hình nói về tâm cảnh lẻ loi, lẻ bóng của người vợ trẻ lúc chồng ra trận vắng nhà.

Ngay từ 8 câu thơ đầu, tác giả đã mở ra 1 tâm cảnh lẻ loi, lẻ bóng của người chinh phụ

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm dường đã có đèn biết chăng?
Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.
Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương!

Nỗi lẻ loi của người chinh phụ đã được trình bày đầu tiên qua hành động 1 mình nàng dạo hiên vắng. Buông rèm rồi lại cuốn rèm ko biết bao lăm lần. Hành động này trình bày sự lúng túng, tâm cảnh thất thần nhớ nhung làm cho người đàn bà còn chẳng thể kiểm soát được hành động của mình. Ấy là tâm cảnh kì vọng ngóng chờ, tin tức người chồng phương xa. Nỗi buồn nỗi lẻ loi của người chinh phụ còn được diễn đạt qua sự đối bóng của người với ngọn đèn khuya.

Đèn có biết, dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.

Hai câu thơ được tác giả viết vẻ ngoài câu hỏi tu từ, trình bày tâm cảnh tuyệt vọng của người chinh phụ. Nàng hỏi đèn để mong muốn tìm được 1 sự đồng cảm, sẻ chia, nhưng mà rồi tự giải đáp rằng đèn ko biết. Hình ảnh ngọn đèn cộng với nỗi lòng của người chinh phụ như càng góp phần khẳng định nỗi buồn miên man, lẻ loi, ko người nào san sẻ.

Đoạn thơ 8 câu cuối có sự biến đổi tinh tế để thích hợp với diễn biến tâm cảnh của người chinh phụ. Từ những lời tự sự mô tả nội tâm, tới đoạn thơ này có sự liên kết giữa tiếng nói đối tượng và tiếng nói của tác giả.

Gà eo óc gáy sương 5 trống,
Hoè phơ phất rủ bóng 4 bên.
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền bể xa.
Hương gượng gập đốt, hồn đà mải mê,
Gương gượng gập soi, lệ lại chan chứa.
Cầm sắt gượng gập gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.

Đoạn thơ này, tác giả chủ công sử dụng văn pháp tả cảnh ngụ tình, nghĩa là dùng ngoại cảnh để mô tả tâm cảnh đối tượng, dùng cái chủ quan để mô tả cái khách quan. Vì vậy, trong bài thời kì vật lí đã trở thành thời kì tâm lý. Tiếng “gà eo óc gáy” là âm thanh báo hiệu 5 canh và bóng cây “hòe” u tịch trong đêm nhằm làm tăng ấn tượng vắng tanh, lẻ loi đáng sợ.

Trong tâm cảnh kì vọng mòn mỏi ấy người chinh phụ thấy thời kì trôi qua 1 cách chậm rãi, 1 khắc 1 giờ nhưng giống như 1 5.

Và để xả stress nỗi niềm sầu muộn, người chinh phụ đã biết tìm tới những niềm vui thanh lịch thường nhật: “soi gương, đốt hương, gãy đàn”. Nhưng tất cả chỉ làm trong sự gượng gập gạo, miễn cưỡng ngao ngán.

Thành công của đoạn trích này là ở bản lĩnh mô tả tâm lí đối tượng hết sức tinh tế với văn pháp tả cảnh ngụ tình không xa lạ của văn chương trung đại và sử dụng hàng loạt các giải pháp tu từ: câu hỏi tu từ, điệp từ, điệp ngữ…

Chỉ với 16 câu thơ đầu, tác giả đã trình bày được hoàn cảnh cô đơn của người chinh phụ. Toàn bộ tác phẩm Chinh phụ ngâm được xem là tiếng kêu thương của người đàn bà thương nhớ người chồng chinh chiến phương xa.

Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ 16 câu đầu – Mẫu 4

“Chinh phụ ngâm khúc” là 1 trong những tuyệt bút của danh sĩ, thi sĩ Đặng Trần Côn. Tác phẩm được viết bằng chữ Hán, được mọi người biết tới qua bản tục truyền của nữ sĩ Đoàn Thị Điểm. Đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ” biểu lộ rõ tâm cảnh u buồn, nhớ nhung của người chinh phụ lúc phải sống trong hoàn cảnh cô đơn, vì chồng phải tham dự vào trận chiến chiến tranh thảm khốc. Tác phẩm trình bày thâm thúy cảm hứng nhân đạo và sự lên án, khiếu nại chiến tranh phi chính nghĩa khiến con người phải chia cắt.

Trong 16 câu thơ trước hết, tác giả trình bày nỗi lẻ loi của người chinh phụ trong hoàn cảnh cô đơn, cảm giác về thời kì kì vọng, cố tìm cách giải khuây nhưng ko được. Tới 11 câu thơ tiếp theo, thi nhân đã họa lại nỗi thương nhớ chồng ở phương xa của người chinh phụ khiến lòng nàng càng thêm âm u. Trong những câu thơ còn lại, cảnh vật bao quanh càng khiến lòng người chinh phụ thêm rộn rực, khát khao hạnh phúc đôi lứa.

Những câu thơ trước hết chất chứa tâm cảnh nhớ nhung, sầu muộn của người đàn bà:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.
Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?
Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.
Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương”

Chúng ta thấy người chinh phụ khắc khoải đợi mong chồng dẫu ngày hay đêm. Nằm trong phòng, nàng hết buông rèm xuống lại cuốn rèm lên. Tác giả đã rất tinh tế lúc mô tả từng động tác, cử chỉ, hành động được lặp đi, lặp lại nhiều lần của người chinh phụ. Những hành động đấy ko khởi hành từ bất cứ mục tiêu gì, tất cả đều là những động tác vô thức, ko chủ đích, ko ý nghĩa, cốt chỉ để biểu thị tâm cảnh lẻ loi, cô đơn của nàng. Người chinh phụ mong mỏi có được sự đồng cảm, nhưng mà thực tại lại càng bế tắc: “chim thước” chẳng chịu méc tin, “đèn” ko hiểu được hàn ôn của mình. Câu hỏi tu từ được sử dụng “đèn biết chăng?”, “đèn chẳng biết” phải chăng là lời thở than, trình bày nỗi khắc khoải trong đợi chờ tuyệt vọng, day dứt mãi khôn nguôi. Tâm cảnh của đối tượng đã chuyển giọng kể thiên nhiên, từ lời kể bên ngoài thành lời độc thoại nội tâm da diết, dằn vặt, bùi ngùi. Hình ảnh “ngọn đèn”, “hoa đèn” cộng với cái bóng trên tường của chính mình gợi cho người đọc nhớ tới hình ảnh đèn ko tắt trong bài ca dao vốn rất không xa lạ:

“Đèn nhớ thương người nào
Nhưng mà đèn ko tắt?
Mắt nhớ thương người nào
Mắt ngủ ko yên?”

Nhận thấy trong 8 câu thơ tiếp theo, người chinh phụ đã mượn cảnh tự nhiên để diễn đạt tâm cảnh của mình, dùng cái khách quan để mô tả sự chủ quan:

“Gà eo óc gáy sương 5 trống,
Hòe phơ phất rủ bóng 4 bên.
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.
Hương gượng gập đốt hồn đà mải mê,
Gương gượng gập soi lệ lại châu chan.
Cầm sắt gượng gập gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng”

Âm thanh “tiếng gà eo óc” báo hiệu canh 5, cùng lúc như sự minh chứng rằng người vợ xa chồng đã thức suốt đêm dài. Hình ảnh “bóng hòe” ngoài sân, hết ngắn rồi dài, rủ xuống mặt đất, càng khiến ko gian thêm âm u, ngột ngạt. Thời gian của cách biệt, thương nhớ cộng với tâm cảnh da diết khôn nguôi. Cụm từ “gượng gập” được tác giả diễn đạt cách đặc thù, đi liền với các động từ “gảy”, “soi”, đốt” cùng những vật dụng “đàn”, “hương”, “gương”. Tất cả đều cho thấy, những niềm vui thanh lịch, những lề thói điểm trang hằng ngày của người đàn bà, giờ đây vắng chồng, vắng niềm hạnh phúc, tiếng cười, bỗng được thực hiện 1 cách gượng gập ép. Đốt hương nhưng tâm hồn lại chìm đắm vào nỗi sầu tủi triền miên. Soi gương lại ko cầm được những giọt nước mắt ko dừng rơi vì tủi nhục. Đàn đứt dây, chùng lại, nào có thoát khỏi bể trời cô quạnh?

Chúng ta thấy rằng chỉ vỏn vẹn 16 câu thơ trước hết, tác giả đã trình bày rõ nỗi lẻ loi, sầu tủi của người chinh phụ lúc phải sống trong hoàn cảnh cô đơn. Nàng cảm giác về thời kì trong đợi chờ, cố tìm cách giải khuây nhưng ko được. Tác giả đã rất tinh tế lúc diễn đạt tâm cảnh phong phú, tinh xảo, sâu kín trong tình cảm của người đàn bà, càng trình bày rõ tấm lòng nhân đạo dành cho người chinh phụ trong tình cảnh cô quạnh, cô đơn.

Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ 16 câu đầu – Mẫu 5

Trong đề tài viết về chiến tranh, người ta thường viết nhiều về những tráng sĩ, những người hùng đã tranh đấu, đã hi sinh vì tổ quốc, tổ quốc. Rất ít tác giả viết về hình ảnh những người vợ, những người mẹ mỏi mòn kì vọng tin tức của chồng mình, của con mình. Và có người nào biết được rằng cái sự kì vọng ấy chừng như là tuyệt vọng, tuyệt vọng bởi lẽ: “Kim cổ chinh chiến kỉ nhân hồi”. Thông cảm trước cảnh buồn khổ của những người chinh phụ, Đặng Trần Côn đã sáng tác tác phẩm Chinh phụ ngâm bằng chữ Hán và Đoàn Thị Điểm đã dịch bài thơ này ra chữ Nôm. Trong bản dịch này, có thể thấy hoàn hảo nhất là đoạn trích “Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ”. Đặc trưng là 16 câu thơ trước hết.

Ngay những câu đầu của tác phẩm Chinh phụ ngâm, tác giả đã vẽ nên cảnh chia tay giữa người chinh phụ và chinh phu: “Áo chàng đỏ tựa ráng pha, Ngựa chàng sắc trắng như là tuyết in”. Nói như thế có tức là lúc người chồng đã đi chinh chiến nơi biên cửa ải bóng gió, người vợ phải ở nhà. Ấy là tình cảnh của người chinh phụ trong ngày nay. Không những nêu lên tình cảnh ngày nay của người chinh phụ, 16 câu thơ đầu còn khắc họa hình ảnh của người vợ trẻ giữa ko gian và thời kì. Về ko gian, tác giả đã vẽ ra trước mắt chúng ta về hiên vắng, ngoài rèm, trong rèm. Ấy là ko gian quạnh hiu và vắng tanh hết sức.

Không chỉ thế, thời kì trong đoạn thơ này cũng được vẽ nên, ấy là trục thời kì lưu loát. Các hình ảnh hoa đèn, tiếng gà eo óc đã vẽ nên cái trục thời kì tuần hoàn: từ đêm tới đêm khuya và trời dần trở về sáng. Nói như thế có tức là người chinh phụ đã thức suốt 5 canh để kì vọng, trông ngóng và gặm nhấm nỗi lẻ loi, sầu muộn của mình.

Tóm lại, đoạn trích đã cho ta thấy được hình ảnh của người chinh phụ nổi trội giữa ko gian và thời kì. Vậy giữa cái khoảng ko gian quạnh hiu, lẻ loi chiếc bóng đấy, giữa thời kì lê thê của 5 canh đấy người chinh phụ đã làm gì?

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.

Hai câu thơ đầu đã cho chúng ta thấy hình ảnh của người chinh phụ với những hành động thật lạ kì. Người chinh phụ dạo hiên, người chinh phụ ngồi rèm. Thế nhưng mà, nàng dạo hiên nhưng thầm gieo từng bước, nàng ngồi rèm nhưng rủ thác đòi phen. Ấy là hành động quẩn quanh, được lặp lại nhiều lần. Có thể thấy hành động này thất thường bởi lẽ nàng dạo hiên nhưng đếm từng bước chân. Nàng ngồi trước cửa sổ nhưng hết hạ rèm xuống rồi kéo rèm lên.

Hành động vô thức đấy cứ lặp đi lặp lại để cho thấy được rõ ràng bên trong người chinh phụ đang chất đầy tâm cảnh. Nàng ngồi rèm, nàng dạo hiên chẳng phải đề hòa mình với tự nhiên, nhưng là để ngóng trông 1 điều gì ấy. Có thể thấy, 2 câu thơ đầu đã đặc tả được sự lẻ loi, cô đơn, vắng bóng cũng như hé mở tâm cảnh bên trong của người vợ trẻ này. Nàng đang kì vọng, trông ngóng điều gì nhưng lòng thổn thức ko yên. Và tới những câu thơ tiếp theo thì hàn ôn của người chinh phụ đã được hé mở:

Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?

Cụm từ “thước chẳng méc tin” hé lộ mọi tâm cảnh của người chinh phụ. Thì ra người vợ trẻ đấy đang chờ đời con chim thước – con chim báo tin lành, tin của người chồng nơi biên cửa ải bóng gió. Thế nhưng mà, con chim thước ko tới và người chồng cũng bặt vô âm tín.

Tiếp theo ấy, tác giả đã sử dụng thủ pháp đối lập giữa ngoài rèm với trong rèm và câu hỏi tu từ: “Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?”. Chính cái thủ pháp đối lập và câu hỏi tu từ, 1 lần nữa cho chúng ta thấy được cái tâm cảnh trách móc, buồn phiền của người chinh phụ.

Kế bên ấy, ta còn cảm thu được sự bế tắc của người vợ đang mỏi mòn kì vọng tin tức của chồng. Những câu thơ đầu vẽ nên hoàn cảnh của người chinh phụ trong cô đơn, lẻ loi, tuyệt vọng. Người chinh phụ đấy thật đáng thương biết bao. Và đáng thương hơn nữa lúc nàng chỉ biết làm bạn với ngọn đèn:

Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.

Với thủ pháp điệp từ: “đèn biết chăng”; “đèn có biết”. Tác giả đã vẽ nên dòng tâm cảnh miên man, day dứt, ko nguôi của người vợ trẻ. Thêm vào ấy, với câu hỏi tu từ” đèn có biết dường bằng chẳng biết” như là 1 nỗi ám ảnh, như là 1 tiếng lòng thổn thức ko nguôi của người chinh phụ. Hai câu thơ này đã cho ta thấy tâm cảnh rầu rĩ, xót xa của người vợ lúc kì vọng mãi nhưng chưa có tin tức gì. Không chỉ thế, 2 câu thơ với câu hỏi tu từ đã hình thành 1 dòng chảy tâm cảnh miên man, day dứt. Và dòng tâm cảnh đấy lại trở thành dằng dai hơn nữa, miên man hơn nữa lúc nó đặt giữa 1 ko gian và thời kì chẳng bao giờ dừng và đứt đoạn:

Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương.

Kế bên việc sử dụng phép điệp, câu hỏi tu từ, đoạn thơ còn sử dụng nhiều hình ảnh mang tính ước lệ biểu tượng: hoa đèn, bóng người và cạm từ như bi thiếp, rầu rĩ. Với những hình ảnh và cụm từ đấy, tác giả 1 lần nữa cho ta thấy sự lẻ loi, sầu muộn. Đặc trưng hình ảnh hoa đèn khiến ta liên tưởng tới những câu ca dao thật hay thật đẹp về chuyện tình yêu:

Khăn nhớ thương người nào,
Khăn rơi xuống đất.
Khăn nhớ thương người nào,
Khăn vắt lên vai.
Khăn nhớ thương người nào,
Khăn chùi nước mắt.
Đèn nhớ thương người nào,
Nhưng mà đèn ko tắt.
Mắt nhớ thương người nào,
Mắt ngủ ko yên.
Đêm qua em những lo phiền,
Lo vì 1 nỗi ko yên 1 bề…

Cô gái trong bài ca dao hay người vợ trẻ trong chinh phụ ngâm khúc đều phải mỏi mòn từng ngày, từng tháng, từng 5 để trông ngóng tin tức của người tình, người chồng. Không chỉ thế, hình ảnh hoa đèn và bóng người khá thương còn gợi ta liên tưởng tới chuyện người con gái nam xương của nguyễn dữ. Cả vũ nương trong tác phẩm này và người chinh phụ của đặng trần côn. Cảnh vật trong đoạn trích này vẫn ko chỉnh sửa, nhưng mà thời kì lại lưu loát tuần hoàn:

Gà eo óc gáy sương 5 trống,
Hoè phơ phất rủ bóng 4 bên.

Cụm từ âm thanh “gà eo óc” đã diễn đạt được sự lưu loát của thời kì. Ví như ở các câu thơ trước xuất hiện ảnh ảnh đèn-báo hiệu đã tối, hoa đèn – báo hiệu đã khuya, và chung cuộc là tiếng gà – báo hiệu trời đã sáng. Không chỉ có âm thanh tiếng gà eo óc nhưng còn có cả ko gian qua hình ảnh lá hèo. Hình ảnh hòe phơ phất rủ bóng 4 bên gợi lên 1 ko gian tĩnh mịch, u tịch, hoang vắng. Người xưa đã nói: Thức đêm mới biết đêm dài. Phcửa ải thức đêm mới biết được cái khoảng thời kì đấy trôi qua 1 cách lê thê. Người chinh phụ đã cảm thu được dòng thời kì lưu loát:

Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.

Thủ pháp so sánh “trích thơ” cộng với các từ láy đằng đẵng dằng dặc đã cho chúng ta cảm thu được cái âm điệu sầu não, day dứt của đoạn thơ. Không chỉ hình thành cái âm điệu sầu não, tác giả đã sử dụng thủ pháp lấy cảnh ngụ tình để trình bày nỗi lẻ loi, vắng bóng, sầu khổ của người chinh phụ. Nỗi nhớ đấy dài lê thẻ tựa cả 1 5. Không những dài nhưng nỗi nhớ đấy còn rộng, sâu tự đại dương bao la. Ai có thể thấy được bến bờ của biển khơi, người nào có thể thấu được cái lòng biển cả kia tới tận đâu. Tấm lòng của người chinh phụ được ví von với những hình ảnh mang đậm sắc thái biểu cảm như thế.Người chinh phụ phấn đấu tìm mọi cách để vượt ra khỏi vòng vây của cảm giác lẻ loi đáng sợ nhưng mà vẫn ko sao thoát nổi.

Hương gượng gập đốt hồn đà mải mê,
Gương gượng gập soi lệ lại châu chan.

Trong đoạn thơ này tác giả đã liệt kê hàng loạt hành động của người chinh phụ. Người chinh phụ đốt hương,soi gương, gảy đàn. Thế nhưng mà những hành động đấy đều gượng gập gạo và miễn cưỡng. Nằng làm ấy nhưng mà ấy là hành động của người có xác nhưng ko hồn. nàng làm ấy nhưng mà bên trong tư tưởng tâm não lại nghĩ về điều khác. Người chinh phụ đốt hương cầu mong hạnh phúc gđ, nhưng mà nàng đốt hương nhưng hồn đà mải mê. Nàng soi gương nhưng mà soi gương làm chi, điểm trang làm gì lúc ko có chồng kế bên. Hình ảnh người chinh phụ soi gương khiến ta liên tưởng tới bài thơ Khuê ân oán của vương xương linh. Trong bài thơ này, tác giả đã khắc họa hình ảnh người chinh phụ điểm trang sau ấy lên lầu để ngắm cảnh. Nhưng lên tới lầu mới nghiệm ra nhiều điều:

Hốt kiến mạch đầu dương liễu sắc,
Hối giao phu tế mịch phong hầu.

(Chợt thấy màu dương liễu tươi tốt ở đầu đường,
Bỗng hối lỗi đã để chồng đi tòng quân để kiếm phong hầu.)

Khi nhìn thấy dáng liễu bên đường mới trông thấy thời kì lưu loát vô tình, sắc đẹp của nàng dần tàn phai và người chồng ngày ra đi chưa biết ngày trở về. Nhân vật trữ tình còn gảy đàn. Nàng gảy đàn để tìm tới niềm vui tao nha. Mong rằng tiếng đàn kia sẽ làm vơi bớt nỗi phiền muộn. Thế nhưng mà, gảy đàn nhưng mà dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng:

Cầm sắt gượng gập gảy ngón đàn,
Dây uyên kinh đứt phím loan ngại chùng.

Câu thơ sử dụng điển tích dây uyên và phím loan. Chính 2 điện tích này đã diễn đạt tâm cảnh tiếp theo của người chinh phụ. Không chỉ lẻ loi, ko chỉ cô đơn, ko chỉ sầu muộn nhưng khi này đây chan chứa nỗi lo âu và khiếp sợ. Nàng sợ dây uyên ngại chùng sợ điềm gở sẽ tới, sợ vợ chồng chia phôi cách biệt.

Người chinh phụ phấn đấu tìm mọi cách để vượt ra khỏi vòng vây của cảm giác lẻ loi đáng sợ nhưng mà vẫn ko sao thoát nổi. Nàng gắng gượng gập điểm phấn tô son và dạo đàn cho khuây khỏa nhưng mà càng lún sâu hơn vào sự bế tắc. Chạm tới đâu cũng là chạm vào nỗi đau, chạm vào hoàn cảnh cô đơn đơn nhất. Khi Hương gượng gập đốt thì hồn nàng lại chìm đắm vào nỗi canh cánh lo lắng. Khi Gương gượng gập soi thì nàng lại ko cầm được nước mắt bởi vì nhớ gương này mình cùng chồng đã từng chung bóng, bởi vì phải đối diện với hình ảnh đang tàn phai xuân sắc của mình. Nàng cố gảy khúc đàn long phụng sum họp thì lại động lòng vì hoàn cảnh vợ chồng đang chia phôi đôi ngả, đầy những dự cảm chẳng lành: Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng. Rốt cục, người chinh phụ đành ngơ ngẩn trở về với nỗi lẻ loi đang ngất ngưởng trong lòng mình vậy.

Cầm sắt, uyên ương, loan phượng là những hình ảnh ước lệ biểu tượng cho tình yêu nam nữ, nghĩa tình vợ chồng. Nay vợ chồng cách biệt, tất cả đều trở thành bất nghĩa. Chừng như người chinh phụ ko dám đụng đến bất kỳ thứ gì vì chúng nhắc nhở đến những ngày đoàn viên hạnh phúc đã qua và linh tính tới sự chia Hai lứa đôi trong ngày nay. Tâm thế của nàng thật chênh vênh, chơi vơi làm cho cuộc sống trở thành khổ sở, bất an. Mong chờ trong nỗi khiếp sợ và bế tắc, hồng chí còn biết gửi thương nhớ theo cơn gió

Với thể thơ song thất lục bát, cách dùng từ, hình ảnh ước lệ, điệp từ điệp ngữ, nghệ thuật mô tả nội tâm, 16 câu thơ đã trình bày 1 cách tinh tế những cung bậc sắc thái tình cảm không giống nhau của nỗi lẻ loi buồn khổ ở người chinh phụ, luôn khát khao được sống trong hạnh phúc, tình yêu đôi lứa. Đoạn trích còn trình bày tấm lòng mến thương, thông cảm thâm thúy của tác giả với những khao khát hạnh phúc chính đáng của người thiếu phụ, cất lên tiếng kêu nhân đạo, phản đối chiến tranh phi chính nghĩa.

Cảnh ngộ cô đơn của người chinh phụ 16 câu đầu – Mẫu 6

Chinh Phụ Ngâm là 1 trong những tác phẩm văn chương trung đại hoàn hảo nhất trong lịch sử văn chương Việt Nam nhưng ở ấy, lồng ghép những mạch xúc cảm, câu chuyện thấm đẫm nỗi bi thảm về thân phận người đàn bà giai đoạn khi bấy giờ, cùng lúc gián tiếp mô tả sống động bức tranh hiện thực xã hội đắng cay, bất công.

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,
Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.”

Không gian hiên vắng, ngay từ những vần thơ đầu đã gieo vào lòng người đọc những cảm nhận u buồn, liên kết với các động từ như “dạo, gieo từng bước”, cho thấy những bước chân nặng nề mang đầy tâm cảnh bâng khuâng, lo âu, phấp phỏng, canh cánh của người đàn bà dưới mái hiên nghèo, những ngày động cứ lặp lại bất nghĩa, càng trình bày sự hoang hoải và trống rỗng trong tâm não. Và rồi chừng như, đối tượng đang phân tâm để hội thoại độc thoại với chính mình, nhưng mà vừa có cảm giác như 1 lời trách móc:

Ngoài rèm thước chẳng méc tin,
Trong rèm dường đã có đèn biết chăng.
Đèn có biết dường bằng chẳng biết,
Lòng thiếp riêng bi thiết nhưng thôi.”

Diễn ra từ đây, người chinh phụ biểu lộ nỗi lòng lẻ loi và sự nhớ mong, thương nhớ khôn cùng tới người chinh phụ nơi chiến trường phương xa. Nàng ko chỉ mang nỗi nhớ thuần tuý, nhưng còn mang trong lòng sự khắc khoải khôn nguôi, trăn trở lúc ko thu được tin tức về người chinh phụ. Hình ảnh chim thước – loài vật báo tin tốt lành hiện ra chính là sự minh họa rõ nhất cho nỗi lòng đấy. Nghệ thuật đối lập “ngoài rèm” và “trong rèm” để cho thấy nỗi lẻ loi đấy bao trùm mọi ko gian, thậm chí lan thấm vào nhuốm vào màu ko gian 1 sắc buồn âm u. Càng nhớ, càng mong mỏi được thổ lộ, và ngọn đèn biến thành người tri âm trong vò võ lẻ loi để người chinh phụ hàn ôn. Ca dao xưa đã từng có bài ca dao khăn nhớ thương người nào, cũng mô tả tình cảnh của người đàn bà trong vò võ đêm trường, 1 mình bầu bạn với ngọn đèn khuya, chính ngọn đèn khuya leo heo, lạnh lẽo càng nhấn mạnh thêm hoàn cảnh trơ thổ địa cô đơn của người chinh phụ:

“Buồn rầu nói chẳng nên lời,
Hoa đèn kia với bóng người khá thương.”

Người chinh phụ tự thương cho thân phận mình, bỗng nhận thấy trong đèn điện dầu kia phản chiếu lên bức tường với căn số, thân phận mình như nhập hòa làm 1, nỗi buồn mượn ngọn đèn để san sớt nhưng mà cũng không thể thỏa nỗi nhớ mong, niềm khao khát đồng điệu.

“Gà eo óc gáy sương 5 trống,
Hòe phơ phất rủ bóng 4 bên.
Khắc giờ đằng đẵng như niên,
Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.”

Không gian lúc càng về sáng, càng yên tĩnh, ấy cũng là ko gian nhưng tâm cảnh những người lẻ loi càng thêm cô quạnh, cô đơn biết nhường nào. Cảnh vật bao quanh cũng hẻo lánh, phơ phất, các từ eo óc, phơ phất, càng gợi cho ta cảm giác rằng người buồn cảnh có vui đâu bao giờ. Nỗi nhớ vốn vô hình, vốn chẳng thể cân đong đo đếm, nay được định lượng hóa bằng sự đằng đằng của tháng 5, bằng sự rộng dài của dòng thời kì trường cửu, càng thêm quay quắt và trở thành trơ thổ địa. Và giờ đây, nỗi nhớ đã biến thành mối sầu tựa miền cửa ải xa, tức là nó ko chỉ thuộc về xúc cảm, nhưng còn đang mang những âu lo, khắc khoải, rợn ngợp về ngày mai.

Những phím đàn gảy lên càng gợi cảm giác về sự cô quạnh, về sự hoang hoải trống trải trong tâm hồn, và tràn trề những nỗi khiếp sợ về ngày mai, về sự cách lý

Bằng văn pháp tả cảnh ngụ tình, tác giả đã lột tả 1 cách chân thực sống động xúc cảm lẻ loi và nỗi thương nhớ khắc khoải tới quặn thắt của người chinh phụ, cùng lúc qua ấy gián tiếp lột trần tội ác của cơ chế chiến tranh phi chính nghĩa 5 xưa, khiến gia đình phải tan tác, đau thương.

.

#Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #câu #đầu #bài #thơ #Tình #cảnh #lẻ #loi #của #người #chinh #phụ #Dàn #Mẫu #Tình #cảnh #lẻ #loi #của #người #chinh #phụ #câu #đầu


  • Tổng hợp: Blog Tiền Điện Tử
  • #Văn #mẫu #lớp #Phân #tích #câu #đầu #bài #thơ #Tình #cảnh #lẻ #loi #của #người #chinh #phụ #Dàn #Mẫu #Tình #cảnh #lẻ #loi #của #người #chinh #phụ #câu #đầu

Đánh Giá tình cảnh lẻ loi người chinh phụ 16 câu đầu

Đánh Giá - 9.4

9.4

100

Các bài văn mẫu 16 câu đầu tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ trong bài rất hay hình ảnh người chinh phụ hiện lên rõ nét lời văn lôi cuốn !

User Rating: 4.6 ( 1 votes)
Back to top button